يوكا كمى بعد از غروب آفتاب به مادگى حمل مىشود ، بدين ترتيب كه مگس يوكا قسمتى از گرده را از بساك در دهانش گرفته به سوى كلاله پرواز نموده ، تخمدان گل را مىشكافد و چند دانه از تخم خود در آن مىگذارد و سپس روى آن را با گردهاى كه آورده مىپوشاند . گل دانههاى زيادى مىدهد كه قسمتى از آن را كرمهاى نوزاد مگس مىخورند و قسمت ديگر گلهاى تازه توليد مىكند . توليد مثل گل يوكا يا بهتر بگوييم بقاى نسل اين گل از آغاز پيدايش آن تا كنون تنها به وسيلهء اين مگس انجام مىگيرد ! اين گل نيز به نوبهء خود محل مناسبى براى بقاى نسل مگس يوكا است .
بين انجيرهاى تجارتى و چند نوع از زنبور كوچك نيز همين رابطه برقرار است .
خوشههاى درخت انجير دو نوعند : عدّهاى هم گلهاى نر دارند و هم گلهاى ماده ، و عدّهاى ديگر فقط گلهاى ماده دارند .
اما اين همه گلها به وسيلهء زنبورهاى ماده تلقيح مىشوند ، بدين ترتيب كه مدخل اين گلها در نتيجهء وجود پوششهاى مختلف به قدرى صعب العبور است كه حشرهء بينوا به زحمت مىتواند به داخل آن راه يابد و غالباً بالهايش در سر اين كار جدا مىشود ، اما عاملى مرموز او را با وجود اين همه مشكلات تحريص مىكند تا بالأخره به درون گل راه يابد . اگر گل از آنهايى است كه هم قسمت نر دارد و هم قسمت ماده ، زنبور ماده تخم گذارى مىكند و خود مىميرد .
تخمها رشد كرده ، زنبور مىشوند ، زنبورهاى نر مىميرند و زنبورهاى ماده از گل بيرون شده به سوى گلهاى ديگر به پرواز مىآيند ولى قبل از خروج از داخل گل با گردهء درون گل آغشته مىشوند تا آن را به گلهاى ديگر ببرند . اگر گل ديگر كه زنبور بر آن مىنشيند مثل اولى نر و ماده باشد كه همان عمل گذشته تكرار مىشود ، و اگر گل جديد فقط ماده باشد به علّت عمق زياد اين گل ، زنبور بدون آن كه بتواند تخم گذارى كند ، پس از نشستن روى آن از آنجا مىگذرد ، ولى با همين مكث مختصر بر روى گل ماده ، گل ماده را با گردهء نر كه به آن آغشته بود و به همراه داشت تلقيح كرده
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 201
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٢٠١