گرفته باشد .
عجايب حيرتانگيزى كه در آن عمل آفرينش به نظر مىرسد ، نشان مىدهد كه آن عامل غيرمادّى بايد صاحب شعورى خارج از حدّ تصوّر ما بوده باشد و اين شعور چنان كه مىدانيم از مختصّات عقل است ، ولى براى آن كه عقل در جهان مادّى كار كند ، به كار افتادن اراده ضرورت دارد و اين كار تنها به وسيلهء يك شخص ممكن است صورت پذيرد . بدين ترتيب نتيجهء منطقى و اجتناب ناپذيرى كه به آن رسيديم اين است كه نه تنها آفرينش صورت گرفته ، بلكه اين آفرينش بنا به خواست و نقشهء شخصى بسيار دانا و توانا انجام شده كه توانسته است آنچه را خواسته به مرحلهء عمل درآورد و همه وقت ، در همه جاى اين جهان حضور دارد . معناى اين بيان آن مىشود كه ما بدون شكّ و ترديد ، وجود او ، ذات اعلاى روحانى ، يعنى خداى آفريننده و مدبّر جهان را مىپذيريم و به آن ايمان مىآوريم . » « 1 »
من و هزار گدا همچو من به نزد تو هيچ است * گدا چه پادشهان زَمَن به نزد تو هيچ است
كجا رسند به حُسن تو دلبران ختايى * بتان چين و ختا و ختن به نزد تو هيچ است
نديده روى تو ورنه به بت كجا نگرستى * نكوترين بتى از بَرَهْمن به نزد تو هيچ است
( فيض كاشانى )
نيوتن و جاذبهء عمومى
نيوتن عالم مشهور انگليسى قانون جاذبهء عمومى را كشف كرد ، كه به موجب آن
هامش
( 1 ) - پنج گام : 53 .