تأثير موعظه در هدايت و بيدارى مردم
امام سجاد عليه السلام در فراز « وَشَغَلَهَا بِالنُّصْحِ لِأَهْلِ دَعْوَتِكَ » به يكى از عوامل تأثير گذار در هدايت كه موضوع نصيحت و موعظه مردم است ؛ اشاره مىفرمايد :
غريزهء فطرى هر مسلمان خواهان نصيحت و خيرخواهى است و شالوده تكاليف عمومى بر اساس اصلاح عيوب نفسانى و روانى فرد و جامعه است . و از آن جا كه هدف خلقت بشر تكامل است بازشناسى نقايص و بر طرف سازى آنها در نصيحت و ارشاد است كه به منزلهء حيات بخشيدن دوبارهء مردم است .
و اين درخواست خداوند در هدايت انسانهاست كه مىفرمايد :
ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ » « 1 »
[ مردم را ] با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن ، و با آنان به نيكوترين شيوه به بحث [ و مجادله ] بپرداز ، يقيناً پروردگارت به كسانى كه از راه او گمراه شدهاند و نيز به راه يافتگان داناتر است .
اصيلترين شيوهء هدايت فكرى انسان از طريق دعوت به حكمت و موعظهء نيكو و مجادلهء احسن است .
رسول خدا صلى الله عليه و آله با اين شيوه در دوران تشرف در مكه با تلاش بسيار ، مردم را به اسلام فرا خواند و داروى شفابخش موعظه را در دلهاى آنان به كار برد .
يَا أيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُم مَوْعِظَةٌ مِن رَبِّكُمْ وَشِفَاءٌ لِمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدىً وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ » « 2 »
اى مردم ! يقيناً از سوى پروردگارتان براى شما پند وموعظهاى آمده ، و
هامش
( 1 ) - نحل ( 16 ) : 125 .
( 2 ) - يونس ( 10 ) : 57 .