سپس آخرين هدف را كه مسألهء تزكيه است بيان مىدارد . تزكيه در لغت هم به معنى نموّ دادن و هم به معنى پاكسازى آمده است و به اين ترتيب تكامل وجود انسان در جنبههاى علمى و عملى به عنوان هدف نهايى بعثت پيامبر معرّفى شده است .
اين نكته قابل توجّه است كه علوم بشر محدود است و آميخته با هزاران نقطهء ابهام وخطاهاى فراوان و از اين گذشته نسبت به آنچه مىداند گاهى نمىتواند دقيقاً اميدوار باشد چرا كه خطاهاى خود و ديگران را ديده است !
اينجاست كه بايد پيامبران باعلوم راستين و خالى از هر گونه خطاكه از مبدأ وحى گرفتهاند به ميان مردم بيايند ، خطاهايشان را بر طرف سازند ، آنچه را كه نمىدانند به آنها بياموزند و آنچه را كه مىدانند به آنها اطمينان خاطر دهند .
موضوع ديگرى كه در اين رابطه لازم به ياد آورى است اين است كه نيمى از شخصيّت ما را عقل و خرد تشكيل مىدهد و نيمى را غرايز و اميال ؛ به همين دليل ما به همان اندازه كه نياز به تعليم داريم نياز به تربيت هم داريم . هم خرد ما بايد تكامل يابد و هم غرايز درونى ما به سوى هدف صحيحى رهبرى شوند . لذا پيامبران هم معلّمند ، هم مربّى ، هم آموزش دهندهاند و هم پرورش دهنده . » « 1 »
پيامبر در تورات و انجيل
« الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِندَهُمْ فِي التَّورَاةِ وَالإِنْجِيلِ » « 2 »
همان كسانى كه از اين رسول و پيامبر « ناخوانده درس » كه او را نزد خود [ با همهء نشانهها و اوصافش ] در تورات وانجيل نگاشته مىيابند ، پيروى
هامش
( 1 ) - تفسير نمونه : 1 / 456 ، ذيل آيهء 129 سورهء بقره .
( 2 ) - اعراف ( 7 ) : 157 .