مسكنت مىسايم و زانوى اعتراف به زمين مىزنم ، تنها به او كه فطرت من و احساس و شعور باطنم و همهء نظامات علوم ، وجود او را شهادت مىدهند مىانديشم ، من خداى خود را مىشناسم و اطمينان دارم كه تقصيرات و لاطائلات مرا به انكسار و عجز و توبهام خواهد بخشيد .
2 - مطالعه و دقّت در موجودات آفرينش
از آن جا كه ممكن است عوامل نامساعد محيطى ، قضاوتهاى ناصحيح عقل جزئى ، انحرافات فكرى ، هجوم مكتبهاى الحادى ، طوفان شهوات و غرايز خارج از حدود ، بر چهرهء زيباى احساسات باطنى و شعور فطرى ، پردهها در اندازد و انسان را از هدايت اين عامل الهى محروم سازد و نداى فطرت آن چنان ضعيف شود كه به گوش جان نرسد ، اسلام عزيز حواسّ ظاهر را دعوت به بينش و درك محسوسات جهان و عقل را دعوت به تدبّر در نظام حكيمانهء هستى مىنمايد ، تا از اين رهگذر هم به معرفت محبوب نايل گردد ، هم پردههاى افتاده به روى فطرت كنار رود ، تا انسان با هماهنگى عقل و فطرت و انصاف و چشم و گوش و درك و قلب ، به وصال يار برسد و از رحمت بيكران او استفاده نمايد ؛ و اين راه دوم خداشناسى است كه به طور مفصّل در توضيح جملات نخستين دعاى اوّل « صحيفه سجاديه » خواهد آمد .
3 - استدلال و حكمت عقلى
راه استدلال و برهان گرچه راهى سخت و پرپيچ و خم است و طىّ آن و فهماندن و فهميدنش نياز به مقدّمات زيادى دارد ، ولى بهترين و محكمترين طريق خداشناسى و معرفت به حضرت ربوبى است .
قرآن مجيد و معارف پرقيمت اسلامى نه اين كه پيمودن اين راه را منع نكردهاند ، چنان كه بعضى از كوته فكران و ضعيف النّفسها بدون توجّه به اين دو منبع فيض