منازل قبر و برزخ
پس از قبض روح كه منزل اوّل موت است نوبت منزل دوم كه قبر است مىرسد .
قبر در حقيقت همان برزخ انسان است ، چنان كه آيات و روايات بر آن دلالت دارد و هر كس برزخش انعكاسى از اوضاع اعتقادى و اخلاقى و عملى اوست .
مؤمن در برزخ در روح و ريحان و راحت و سعادت و همنشين با ارواح طيّبه و اجساد مطهّره و متنعّم به نعمتهاى الهى و كافر در رنج و مشقّت و همنشين با ارواح خبيثه و اجساد شريره و معذّب به عذاب الهى است .
برزخ در قرآن
« حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحاً فِيَما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ » « 1 »
[ دشمنان حق از دشمنى خود باز نمىايستند ] تا زمانى كه يكى از آنان را مرگ در رسد ، مىگويد : پروردگارا ! مرا [ براى جبران گناهان و تقصيرهايى كه از من سر زده به دنيا ] بازگردان ؛ * اميد است در [ برابر ] آنچه [ از عمر ، مال و ثروت در دنيا ] واگذاشتهام كار شايستهاى انجام دهم . [ به او مىگويند : ] اين چنين نيست [ كه مىگويى ] بدون ترديد اين سخنى بىفايده است كه او گوينده آن است و پيش رويشان برزخى است تا روزى كه برانگيخته مىشوند .
النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوّاً وَعَشِيّاً وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ » « 2 »
هامش
( 1 ) - مؤمنون ( 23 ) : 99 - 100 .
( 2 ) - غافر ( 40 ) : 46 .