كبوترى را در جعبهء سر بسته بگذاريد و مسافتى بسيار بعيد آن را ببريد ، همين كه پاى او را گشوديد در هوا چرخى مىزند و يكسر به سوى آشيانهء خويش مراجعت مىكند .
زنبور عسل در بحبوحهء بادهاى تند كه تنهء درختان و شاخهء نباتات را به شدّت تكان مىدهد و گرد و غبارى تاريك در فضا ايجاد كرده است راه كندوى خود را به سهولت پيدا مىكند .
حشرات ريز داراى چشمهاى ذرّه بينى هستند كه ميزان قدرت آنها بر ما مجهول است و عقابها و قرقىها و كركسها صاحب چشمهاى دور بينى هستند كه مسافات بعيده را با آن مىبينند .
غالب حيوانات در شب ظلمانى راه خود را پيدا مىكنند و به آسانى راه مىروند ؛ زيرا اگر چشمان آنها هم در تاريكى شب كند باشد اختلاف هواى اطراف جاده را درك مىكنند و نور بسيار ضعيف ماوراى قرمز كه از سطح جاده مىتابد چشم آنها را متأثّر مىكند .
چشم جغد در ظلمات شبهاى تار ، موش كوچكى را كه در ميان علفهاى صحرا مىرود به آسانى مىبيند .
ماهى معمولى كه ما گوشت آن را مىخوريم عدّهء زيادى چشمهاى زيبا مثل چشمان خود ما دارد كه پيوسته برق مىزند و دليل آن اين است كه : هر يك از اين چشمها نور افكنهاى برّاقى دارد و اجسام را به صور اصلى در مردمك منعكس مىسازد ، از اين نور افكنها در چشم انسانى تعبيه نشده است ؛ آيا تعبيهء اين نور افكنها به واسطهء آن بوده است كه قوّهء مُدر كه و شعور ماهى اسكالوپ كم است ؟
تعداد چشم جانوران اين دنيا از دو تا هست تا چند هزار و كيفيّت ديد آنها هم با يكديگر به كلّى متفاوت است .
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 196
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص١٩٦