حيات در هر جا و هميشه به وسيلهء حيات پديد مىگردد و هيچ گاه به وسيلهء ديگرى به وجود نمىآيد . تا آن جا كه علم مىتواند بطلان يك عقيدهء باطلى را اثبات نمايد ، بر روى اين فرضيّه نيز كه مىگويد حيات خود به خود پديد آمده خط بطلان كشيده است .
در اين صورت ، حياتى كه دراين كره يافت مىشود و در همه جا به چشم مىخورد از كجا پديد آمده و مبدأ و منشأ آنچه مىباشد ؟ قبلًا مشاهده نموديم كه حيات هميشه وجود نداشته است و نيز ثابت نموديم كه ايجاد آن به خودى خود و يا به وسيلهء موادّ بى جان و غير ذى روح ، خارج از دايرهء امكان بوده است ؛ بنابراين تنها يك جواب معقول و منطقى در جلو ماست و آن مبنى بر اين است كه حيات از يك منشأ حيات عالىتر و والاتر و غير مرئى كه تمام اطراف ما را احاطه نموده پديدار گرديده است ؛ اين منشأ و مبدأ حيات را خدا مىدانيم .
وقتى مشاهده مىكنيم كه حيات غير مرئى مىباشد ، در آن صورت غير مرئى بودن اين منشأ حيات نيز اشكال مخصوصى نتواند داشت .
ما اجسام زنده را توانيم ديد ، ولى نمىتوانيم حيات در وجود آنها را ببينيم ؛ هنگامى كه شخصى مىميرد ، هيچ نمىبينيم كه چيزى از وجود وى خارج گردد ، بدن وى در ظاهر پنج دقيقه بعد از مرگ عين همان است كه پنج دقيقه قبل از مرگ بود ، ولى ما مىدانيم كه حيات به طور كامل او را ترك كرده است ؛ لذا اين عقيده كاملًا قابل قبول و منطقى است كه بگوييم همان گونه كه خود حيات غير مرئى است همانطور نيز منشأ و منبع آن غير مرئى است . » « 1 » من نياز بيشترى به توضيح اين مسئله نمىبينم ، اين قدر هست كه منابع اسلامى به خصوص قرآن مجيد و منابع علمى و تحقيقى و تجربى مىگويند :
مادّهء اوليّهء آفرينش تودهاى عظيم از گاز بود و اين گاز بر اثر فعل و انفعالاتى كه
هامش
( 1 ) - ايمان به خدا در قرن بيستم : 16 .