مُتَشَابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلّا أُولُوا الْأَلْبَابِ » « 1 »
اوست كه اين كتاب را بر تو نازل كرد كه بخشى از آن كتاب ، آيات محكم است [ كه داراى كلماتى صريح و مفاهيمى روشن است ] آنها اصل و اساس كتاباند و بخشى ديگر آيات متشابه است [ كه كلماتش غير صريح و معانىاش مختلف و گوناگون است و جز به وسيلهء آيات محكم و روايات استوار تفسير نمىشود ] ولى كسانى كه در قلوبشان انحراف [ از هدايت الهى ] است براى فتنهانگيزى و طلب تفسيرِ [ نادرست و به ترديد انداختن مردم و گمراه كردن آنان ] از آيات متشابهش پيروى مىكنند و حال آن كه تفسير واقعى و حقيقى آنها را جز خدا نمىداند . و استواران در دانش [ و چيرهدستان در بينش ] مىگويند : ما به آن ايمان آورديم ، همه [ چه محكم ، چه متشابه ] از سوى پروردگار ماست . و [ اين حقيقت را ] جز صاحبان خرد متذكّر نمىشوند .
آيات متشابه
از آيات زير و نمونهء آنها ، به اسم آيات متشابه ، نام مىبرند :
يَدُ اللّهِ فَوْقَ أيْديهِمْ » « 2 »
قدرت خدا بالاتر از همهء قدرتهاست .
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى » « 3 »
هامش
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 7 .
( 2 ) - فتح ( 48 ) : 10 .
( 3 ) - طه ( 20 ) : 5 .