تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 81

5 - صلاح الدّين دستگاه‌هاى دفاعى و حراست ساحلى رامانند پادگانها ، پاسگاه ها وبرجها و ديدبانى هاى گوناگون در طول سواحل مصر و شام ، تقويت كرد و سپاهيان فراوانى از اخراجيها ( بطالين ) « 1 » ، گارد ( ايزاك ) « 2 » ، و نيروهاى تعويض ( ابدال ) و فانوس داران را در آنجا گرد آورد تا به نگهبانى و حراست از ساحل بپردازند ، او فرمانى بدين منظور صادر كرد كه در آن آمده بود : « فرمان مبارك ، بر اين است كه تلاش فراوان براى حفاظت از سواحل و بنادر روانجام گيرد و مسئوولان ، اين كار را جدّى بگيرند و گارد و نيروهاى تعويض و جانشين را سروقت خود بفرستند و هركس را به پاسدارى از پست خود بگمارند و فانوس داران را در برجها و ديده بانى ها جاى دهند . » « 3 » فانوس داران ، هرگاه دشمنى را از دور در دريا مى ديدند كه به سوى آنها مى آيد ، اگرشب بود ، بر فراز آتش‌گاهها و مناره ها آتش مى افروختند و اگر روز بود ، دود مى كردند ، از اين گذشته براى هشدار مردم شهرهاى مجاور ، طبل و بوق به كار مى بردند و آنان را از يورش دشمن آگاه مى ساختند . بسيارى از اوقات ، فانوس داران ، پيامهايى را با آتش و دود و يا حركت خاص ، به كار مى بردند تا وضع دشمن يا شماره و يا ملّيّت آنها و يا مسائل ديگر را مخابره كنند ، هر چند متأسفانه منابع تاريخى جزئيات اين علايم را فاش نساخته‌اند « 4 » با اين شيوه كه شبيه آژيرهاى خطر در عصر ماست ، مى توانستند در ظرف يكشب يا يك روز ، قاهره را از وقوع حمله دريايى به دورترين شهرهاى شمال شام آگاه سازند . شايد توصيفى كه مقدسى دربارهء برخى برجهاى آتش شام آورده است ، نقش آن را در مقاومت صليبى ها روشن سازد ، او مى گويد :