تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 71

ديگر مصر و مركز انديشمندان و بازرگانان و ثروتمندان بود به پيشرفت و ترقّى نايل شد . كاروانسراى كارميه « 1 » در آنجا قرار داشت كه بازرگانان آنها از قاهره و اسكندريه درآنجا فرود مىآمدند . توجّه و اهتمام ايّوبيان و مماليك به بازرگانى درياى سرخ و سواحل ، تا آنجا رسيد كه به حجاز و يمن و بلكه به بندر سواكن در سرزمين نوبه ( 664 ه 1265 م ) نيز نفوذ كردند كه با تهديد شدن پايگاه‌هاى مسيحى در سرزمين نوبه ، به تحكيم سلطهء مصر ، بر درياى سرخ انجاميد . اين راه جنوبى قوص - عيذاب ، به عنوان راه آمد و شد بازرگانان و حجّاج ، مدّت زيادى بالغ بر سيصد سال ( 450 - 760 ه - 1062 - 1358 م ) همچنان بر قرار بود ، دولت مماليك در خلال اين مدّت توانست به حكومت صليبىها در شام پايان دهد و در سال 1291 « 2 » ميلادى در نهايت ، آنها را از آنجا براند . از نتايج اين عمل ، بر طرف شدن خطر صليبى از جنوب شام و صحراى سينا و برگشت حيات دوباره به خليج سوئز بود ، و بدين ترتيب هر يك از بندرگاههاى سوئز و طور محل توقّف و حركت كشتيهايى كه از اقيانوس هند و درياى سرخ عبور مىكردند ، گشت . دولت مماليك از فرصت امنيّت كشتىرانى و بازرگانى از خطر ، در شمال و جنوب درياى سرخ ، بهره بردارى كرد و كوشيد آن را به سوى خود جذب كند ، گواه بر اين معنا ، منشور رسمى سلطان قلاوون ( ت 1290 م ) است كه به بازرگانانى كه از چين ، هند ، سند ، يمن ، عراق و سرزمين روم وارد مصر مىشدند ، ابلاغ گرديد ، و آن دستور جالبى است كه امروزه ما را به تبليغات سياحتى و جهانگردى يادآور مىشود زيرا وى در آن منشور مىگويد : « . . . كسى كه آهنگ ورود به سرزمين پهناور و سرسبز و خرّم ما را داشته باشد