در شمال و جنوب ، تسلّط بر راههاى ورودى اين دريا و حفظ و حراست بازرگانى آن و سلامت حجّاج از خطر صليبى كه در سينا و جنوب فلسطين ، دنبال فرصت مىگشت ، بود . درساير اخبار ، پيرامون علّت اين مداخله ايّوبى درمنطقهء درياى سرخ به ويژه يمن « 1 » سخن رفته است ، امّا حوادث بعدى بيانگر صدق گفتار ماست . مورّخان مىگويند : در سال 578 هجرى ( 1182 م ) ، سردار صليبى ارناط
duaneR nollitahc ed
حاكم « حسن الكرك » در جنوب فلسطين سعى كرد از راه دريا به مكّه و مدينه حمله كند ، « وى كشتيهاى جنگى ساخت و آنها را به وسيلهء شترانى كه از اعراب مجاور بكراء كرايه كرده بود ، حمل كرد و آنگاه كه به ساحل دريا رسيد ، قطعات آنها را به يكديگرمتّصل كرد و كشتيها را به دريا انداخت سپس دو فروند از اين شناورها را براى جلوگيرى از استفاده مردم قلعهء ايله از آب ، در كنار اين قلعه نگه داشت ، اين درحالى بودكه ساير كشتيها به سوى عيذاب درحركت بودند ، آنها دست به كشتار و اسارت زدند و تعداد شانزده فروند شناور را در دريا به آتش كشيدند و درعيذاب به شناورى كه حامل حاجيان بود و از جدّه مىآمد دست يافتند و كاروان بزرگى از حاجيان رابين قوص و عيذاب به اسارت گرفتند و همهء آنها را به قتل رساندند و دو شناور ديگر را كه حامل كالا از يمن بود ، گرفتند و بر بخش بزرگى از موادّ غذايى در ساحل ، چيره شدند كه براى تأمين آذوقه اهالى مكّه و مدينه به آنجا برده مىشد ، و حوادثى را به وجود آوردند كه در اسلام ، نظيرآن راكسى نشنيده است و هيچ فرد رومى قبل از آنها تا بدانجا دست نيازيده بود ، زيرا فاصلهء بين آنان تا مدينه منوره فقط يكروز راه بيشتر نمانده بود . . . « 2 »
هامش
( 1 ) - مورّخان پيرامون عللى كه صلاح الدّين را به اشغال يمن وا داشت اختلاف نظر دارند ، بعضى معتقدند ، وقتى كهاربابش نورالدّين محمود ، او را از مصر بيرون كرد ، وى در نظر داشت آنجا را به عنوان پناهگاهى براى خود و خانوادهاش انتخاب كند و برخى ديگر عقيده دارند ، صلاح الدّين با اين كار خواست به نفوذ شيعه دريمن پايان دهد . چنانچه در مصر نيز چنين كرد و گروه سوم بر اين عقيدهاند كه اين عمل توطعهاى صليبى - فاطمى ( گروه سومى كه نويسنده از آنها نام برده است همان كسانى هستند كه نسبت به فاطميان به جهت مبانى اعتقادى آنان با كينه و نفرت برخورد مىكردهند و علت اين امر را مىتوان در مبارزه مستمرّ فاطميان با امويان و عباسيان دوران خويش جستجو كرد . بنابراين اگر از فاطميان كه پيوسته با صليبيان جنگيدهاند به عنوان همدست و هم پيمان صليبىها ياد مىشود ريشه در عدوات مورّخين با اعتقادات شيعه دارد ) . بوده كه هدفش پراكندگى و به ضعف كشيدن نيروهاى ايّوبى كه قصد اشغال مصر را داشتند بوده است ؛ با گفتگوهايى كه پيرامون صحت اين علل شده است ، مامعتقديم كه دليل منطقى و طبيعى اشغال يمن توسط ايّوبيان ، همانا دفاع ازموقعيّت سياسى - اقتصادى مصر در درياى سرخ و تسلّط برراههاى ورودى جنوبى آن بوده است .
( 2 ) - مقريزى ، السلوك ، ج 1 ، ق 2 ، ص 79 .