تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 67

مساهمون:

ص٦٧

كالاها و اموال بازرگانان باز گشت » « 1 » و آنگاه كه صلاح الدّين ايّوبى در سال 564 هجرى ( 1169 م ) به فرمانروايى مصر رسيد براى مصون ماندن از خطر استعمار صليبى كه سواحل شام و فلسطين را در اشتغال خود داشت ، توجّه ويژه خود را به حمايت و حراست از درياى سرخ و بازرگانى وحجّاج و اماكن مقدّسه اى كه بر اين دريا اشراف داشت ، نمود . صلاح الدّين در اجراى اين سياست ، به ناوگان دريايى خود متّكى بود ، وى با استفاده از چوبهاى اقاقيا كه در جنگل نيل و صحراى سينا فراوان رشد مىكرد و در گذشته نيز بدان اشاره كرديم ، « 2 » به تقويت ناوگان خويش پرداخت . صلاح الدّين در سال 566 هجرى ( 1170 م ) ، تصميم به اشغال قلعه ايله گرفت ، اين قلعه در دهانه درياى سرخ واقع بود و راههاى ورودى آن در دست صليبيان قرار داشت ، براى اين كار به ساخت كشتيهاى جنگى در مراكز صنعتى مصر ( فسطاط ) پرداخت سپس قطعات و چوبهاى آنها را جداگانه به وسيلهء شتر به ساحل درياى سرخ منتقل كرد و بعداز اتصال به يكديگر ، آنها را پر از نيرو و ادوات جنگى كرد و از آنجا « به قلعهء ياد شده يورش برد و آن را فتح كرد و كشتار و به اسارت گرفتن افراد قلعه را ، مباح شمرد چون آنجا در مسير رفت و آمد حاجيان مصر بود ، آن را مملو ازنيرو تجهيزات نظامى كرد و به وسيلهء جنگاوران و دلير مردان ، آنجا را استحكام بخشيد . » « 3 » وى چند سال پس از آزادى ايله ، حمله‌اى را به فرماندهى برادرش تورانشاه ، تدارك ديد كه در سال 569 هجرى ( 1173 م ) ، يمن را به تصرّف خود درآورد و سپس نفوذ خود را بر حجاز گسترش داد تا جائى كه بر فراز منبرهاى مكّه براى او دعوت به عمل مىآمد . ترديدى نيست كه هدف از اين مداخلهء مصر ، در سرزمين‌هاى مشرف بر درياى سرخ

هامش
( 1 ) - مقريزى ، اتعاظ الحنفاء باخبار الائمة الفاطميين الخلفا ، ورق 117 ( نسخه مصور در كتابخانهء مرحوم دكتر جمال الدين شيال از نسخه طوب فبوسراى ) و همچنين محمد حمدى مناوى ، الوزارة و الوزراء فى العصرالفاطمى ، ص 229 .
( 2 ) - به بخش اوّل كه به دريانوردى نيل اختصاص يافته مراجعه كنيد .
( 3 ) - ابو شامه ، كتاب الروضتين ، ج 1 ، ص 191 و قلقشندى ، صبح الاعشى ، ج 7 ، ص 27 .
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 67 | احمد مختار العبادى / سيد عبدالعزيز سالم