تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 57

در ژِنُوا و ونيز و أنكونا ديدم با قطع نظر از كشتيهاى دو طبقه ؛ با يك سوم كشتيهايى كه من در اينجا ديدم برابر نيست . » « 1 » خليل بن شاهين ( ت 1469 م ) در اين زمينه مىگويد : « كشتىهاى ساحل شهر مصر را شمرده است كه تعداد آنها بيش از 1800 كشتى بوده است . » « 2 » كشتىهاى نيل باتوجّه به كارهايى كه توسّط آنها انجام مىپذيرفته است ، داراى نامها و شكلها واندازه‌هاى گوناگونى بوده‌اند ، درآنجا كشتيهايى براى حمل و نقل غلّه و كالا و برخى براى نقل و انتقال حاجيان و مسافران و نوع سوّم براى تفريح و گردش سلاطين و فرماندهان ، بوده است و نوع چهارمى براى امور جنگ و همچنين انواع ديگرى نيز وجود داشته است . درانيجا فرصت آن نيست كه نام اين كشتيها و توصيف شكل و نوع كارى راكه انجام مىداده‌اند ، بيان كنيم فقط كافى است كه به عنوان مثال مطلب فشرده‌اى را از برخى انواع اين كشتيها به نقل از مورّخ سكندرى ، محمدبن قاسم نويرى ( قرن 14 م ) به عرض برسانيم ؛ وى مىگويد : « آتش افكن‌ها و درامين و شناورهاى شخاتير ، از جمله كشتيهاى معروف نيل بوده‌اند ؛ مفرد حراريق ( آتش افكن‌ها ) ، حراقه است كه براى تفريح و گردش سلاطين و فرماندهان و انجام كارهايشان مورد استفاده قرار مىگرفت و مفرد درامين ، درمونه است كه هنگام بالا آمدن آب رود نيل ، براى حمل و نقل غلّه از زمينهاى آنها و حمل كالاهاى بازرگانى و مسافران از شهرهاى مصر به مركز كشور و از مصر به ساير شهرهاى آن مورد استفاده قرار مىگرفت و مفرد شخاتير ، شختوره است كه هنگام افزايش آب نيل براى عبور دادن مردم از شطى به شط ديگر و عبور از مصر به جيزه و از جيزه به مصر ، به كار گرفته مىشد . رود نيل هنگام افزايش آب آن ، كليّهء اراضى مصر را در بر مىگيرد كه جز به