تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 56

توصيف رود نيل و افزونى تعداد كشتيهايى كه در آن حركت مى كرد از مهمترين موضوعاتى است كه أنظار جهانگردانى را كه در دوران ميانه بطور عموم ، و بويژه در دوران ايّوبيان و مماليك ، از مصر ديدن كرده اند ، به خود جلب كرده است . معمولًا شهروندان عادى اهل يك منطقه ، از مسائلى كه فردى غريب از آن سرزمين ديدن مىكند و به آن توجّه دارد ، در غفلت هستند به همين دليل اهمّيّت گفته هاى جهانگردان و مسافران در بارهء اين مناطق ، روشن مىشود . ابن سعيد مغربى ، جهانگرد غرناطه اى كه درقرن سيزدهم ميلادى از مصر ديدن كرده است ، شگفتى خود را از ديدن كشتيهاى بازرگانى زيادى كه از سواحل فسطاط عبور مى كنند ، فاش ساخته و مى گويد : « اگر بگويم تعداد كشتيهايى را كه در آن ساحل ديدم در هيچ نهرى نديده ام ، سخنى به گزاف نگفته ام . » « 1 » ابن بطوطه جهانگرد طنجى نيز هنگامى كه در اوايل قرن چهادرهم ميلادى از مصر ديدار كرد ، همين ارزيابى را عنوان كرده و مى گويد : « در رود نيل مصر تعداد 36000 كشتى از آن سلطان و مردم وجود داشت كه به سمت مصر عليا بالا رفته و با انواع نيازمنديهاى مردم به سوى اسكندريه و دمياط سر ازير مى گشتند . » « 2 » انسان در نخستين وهله در صحّت اين تعداد كشتى ترديد مىكند ، امّا وقتى اين گفته را با توصيفى كه جهانگرد ايتاليايى فريسكو بالدى