هنگام بود كه كامل دستور به غرق نمودن تعدادى از كشتيهاى خود در رود نيل را صادر كرد و بدين ترتيب توانست پيشروى صليبىها را از ناحيه جنوب غير ممكن سازد . فرنگيان در برابر اين اقدام تدبيرى انديشيدند به اين ترتيب كه به حفر يكى از كانالهاى قديمى رود نيل پرداختند كه خليج ازرق خوانده مىشد و آب آن از كانال دمياط در منطقه بوره « 1 » مىگذشت و از سمت شمال به دريايى مديترانه مىريخت ، صليبىها دوباره به لايروبى آن پرداختند و كشتيهاى شان از دريا به سوى منطقه بوره به حركت درآمد كه در ساحل شرقى برابر آن ، محل فرود آمدن عادليه واقع شده بود ، و اردوگاه سلطان كامل در آنجا قرار داشت . بدين گونه دو سپاه ايّوبى و صليبى رو در روى يكديگر قرار گرفتند كه فاصلهء آنها فقط رود نيل بود ، جنگ دريايى بين دو طرف در گرفت در خلال نبرد مصريها توانستند به كشتى بزرگى از فرنگيان به نام « مرمة » دست يابند كه از كشتيهاى شگفت انگيز دنيا بود زيرا اين كشتى روكشى از آهن داشت و آتش جنگ افزار در آن كارگر نبود ، در اين شناور ميخهايى به كار رفته بود كه وزن هر يك از آنها به سه كيلو و 325 گرم مىرسيد . « 2 » چند ماه اوضاع به همين منوال ادامه داشت و در خلال آن دمياط ، از شردشمنان در امان بود ، زيرا نيل بين دو طرف فاصله انداخته بود و كمك ها از عادليه به آسانى به دمياط مىرسيد . امّا ديرى نپاييد كه شرايط تغيير كرد ، چون در اردوگاه سلطان توطئهاى صورت گرفت كه هدف آن بر كنار كردن سلطان كامل و روى كار آوردن برادرش فائز بود . كامل توانست به موقع اين توطئه راكشف كند ، امّا از خطر اين توطئه بر جان خود ترسيد و شبانه اردوگاه خويش را ترك كرد و از ناحيهء جنوب به سوى اشموم طناح كه امروزه نام آن اشمون رمان است و در مركز دكرنس قرار دارد ، عقب نشينى كرد . هنگامى كه سپاهيان ، متوجّه عقب نشينى فرمانده خود شدند ، خيمهها و لوازم خود را در عادليه ترك گفته و به وى پيوستند . صليبىها از اين فرصت استفاده كردند و از رود نيل
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 40
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص٤٠
هامش
( 1 ) - بوره ، منطقه قديمى در ساحل غربى رود نيل و درجنوب غرب دمياط است كه ماهى بورى به آنجا نسبت دادهمىشود و امروز جاى آن روستاى كفر بطيخ قرار دارد ، به نظر مىآيد در اثر زراعت خربزه فراوان در زمينهاى آن ، بدين نام معروف شده و اين اسم بر آن منطقه غلبه پيدا كرده و نام بوره به فراموشى سپرده شده است ( محمّد رمزى ، القاموس الجغرافى للبلاد المصريه ، ج 1 ، ص 176 - 179 ) .
( 2 ) - مقريزى ، السلوك ، ج 1 ، ق 1 ، ص 195 .