تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 33

مساهمون:

ص٣٣

سوارشده و با عبور از مصر قديم ، به ساحل دريا رسيد ودرشناورى آتش افكن نشسته و به سرعت به سمت كاخ ابن عينى كه آن رادر تأسيسات مهرانى ( در رود نيل ، مقابل پايانه جزيرهء روضه ) ساخته بود به راه افتاد وتاپايان روز درانجا به سر برد وابن عينى براى وى ضيافت غذاى مفصّلى تدارك ديد و پس از آن هداياى فراوانى از مركب سوارى وقماش و چيزهاى ديگر به وى اعطاكرد . » « 1 » فعّاليت اين مركز صنعتى تاپايان حكومت مماليك همچنان ادامه داشت ، زيرا ابن اياس به حوادث سال 928 هجرى ( 1521 م ) اشاره مىكند كه فرمانروا متوجّه كاخ ابن عينى گرديد و از كشتيهايى كه درآنجا ساخته بود پرده بردارى كرد وصنعتگران دركار سرعت عمل به خرج دادند . « 2 » اين بود مراكز صنعتى مصر كه بر رود نيل مشرف بودند ، همانطور كه اشاره كرديم اين مراكز ، درساحل نيل وجزيره‌هايش ، دراطراف پايتخت متمركزبود . طبيعى است كه اين تأسيسات صنعتى به افرادى كه درساختن كشتى داراى حرفه‌هاى تخصّصى بودند مانند نجّارها وآهنگران وكشتىسازان وديگرمتخصّصين مجهّز بوده است . مصر از دير زمان به اين صنايع معروف بوده است و در اين شهر خانواده‌هاى مسيحى به سر مىبردند كه درزمينه پركردن سوراخهاى كشتى ، كاربرد ميخ يا طناب در ساختن آنها ، و همچنين قيراندود كردن وچسباندن آنها و آراستن به رنگهاى گوناگون داراى تخصّصى بوده‌اند . به همين دليل مسلمانها در مراكز صنعتى كه درمصر وشام و مغرب تأسيس كردند برتخصّص ومهارت مسيحيان متّكى بودند وآنگاه كه درسال ( 1258 م ) مغول بر بغداد وشهرهاى مشرق اسلامى تسلّط يافت ، عدّه بسيارى از صاحبان حرفه و صنايع و از بين آنها صنعتگران كشتى ، به مصر مهاجرت كردند . نويرى سكندى دراين زمينه مثالى دارد و مىگويد : « نجّارهاى بغداد ( قرن 14 م ) براى سلطان ناصر محمّدبن قلاوون در مصر ، تعداد

هامش
( 1 ) - ابن اياس ، صفحات لم تنشر من بدائع الزهور ، ص 175 .
( 2 ) - ابن اياس ، بدائع الزهور ، ج 3 ، ص 302 .