تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 24

اين جزيره در رود نيل قرار دارد وبخش شمالى آن مقابل مكانى است كه گاردن سيتى ناميده مىشود وبخش جنوبى آن روبروى مصر قديم واقع شده است . مركز صنعتى اين جزيره از زمان فتح مسلمانها ، همچنان فعّال بود تا اينكه محمدبن طغج اخشيد آن رابه ساحل نيل در فسطاط منتقل كرد و جاى آن باغى احداث كرد و آن رامختار نامگذارى كرد . در دوران فاطميان مركز صنعتى جزيره دوباره به حالت اوّل برگشت و به ساخت كشتى آتش افكن وكشتيهاى بزرگ حمل و نقل كالا اختصاص يافت درحالى كه تأسيسات صنعتى فسطاط به ساختن كشتيهاى جنگى و ساير شناورهاى نيلى تحت پوشش دفتر محاسبات پرداخت . « 1 » هنگامى كه سلطان صالح نجم الدّين ايّوب به فرمانروايى مصر رسيد ، درآنجا قلعه روضه راكه ديوارهاى آن درقسمت جنوبىاش تامحل ابزار اندازه گيرى آب نيل امتداد داشت ، بناكرد و به قلعه مقياس نيز معروف شد وآنجا راجايگاهى براى خويش وبردگان دريايى خود قرار دارد . پس از سقوط دولت ايّوبيان ، توجّه به جزيرهء روضه كاهش يافت وقلعه وكارگاه صنعتى آن ويران شد و پل ارتباطى بين آنجا و شهر مصر ( قاهره ) از بين رفت زمانى كه سلطان ظاهر پسرش روى كارآمد ، به ساختن پل وقلعهء روضه اهتمام ورزيد ، چنان كه به دليل سير و سفر زياد او در رود نيل توجّهش به ساختن كشتيهاى جنگى ومانور آنها در دريا ، به مركز صنعتى اين جزيره توجّه خاصى از خود نشان داد و از آن پس كشتيهاى جنگى وبازرگانى ، گاهى درمركز صنعتى روضه و گاهى درمركز صنعتى فسطاط يامصر ساخته مىشد . « 2 » توجه واهتمام سلاطين مماليك نسبت به صنايع روضه تا پايان دولتشان وآغاز اشغال عثمانى ها ، همچنان ادامه داشت ، ابن اياس در گفته خود به اين معنا اشاره كرده و مى گويد : « ملك الامراء درسال 927 هجرى ( 1520 ميلادى ) ، راهى روضه شد و از