فروش چوب كشتى را به مصر متوقّف سازند ، امّا طولى نمىكشيد هنگامى كه مصالح اقتصادى آنان بامصريها هماهنگ مىگرديد دوباره به صدور آن چوبها مىپرداختند .
هنگامى كه پرتغاليها بازرگانى مصر و ونيزىها رادردوران « قنصوهغورى » حاكم مصر ، در درياى سرخ واقيانوس هند مورد تهديد قرار دادند ، ونيزى ها چوبهاى لازم را همراه باكارگرانى زبردست وماهر براى ساختن ناوگان به سوئز فرستادند وهدف از اين كار برابرى بانفوذ آن دشمن مشترك درآن درياها بود .
تأسيسات صنعتى مشرف بر رودنيل
مشهور بودكه لفظ مركز صنعتى در اصطلاح اسلامى يعنى جاى ويژهء ساختن كشتيها ، اين نام بالفظ ومعنايش پس از آنكه مسلمانها اسپانيا رافتح كردند بدان سامان منتقل شد وسپس از آنجا به اشكال گوناگونى مانند :
aNaSraD , aNaZaratA , LANESRA
دراروپا انتشار يافت ، جالب آنكه اين لفظ پس از تحريف ، به عنوان كارخانه كشتىسازى ، چنان كه امروزه برزبانها جارى است ، به مابرگشتهاست . رسم براين بوده است كه مراكز صنعتى ، نزديك ساحل دريا يا رودخانه و همچنين نزديك مناطق موادّ اوليّه وطبيعى مورد نياز كشتى سازى كه از مهمترين آنها چوب بوده است ، قرار داشته باشد . به همين دليل طبيعى است كه رودنيل ، مركزى براى ساختن ناوگانهاى جنگى وبازرگانى در مصر باشد ، زيرا درختان مناسب براى ساخت كشتيها و همچنين كتان كه ليفهاى آن براى ساختن طناب و ساير وسايل كشتى مناسب بوده دركنارههاى نيل مىروييده است . « 1 » وانگهى خود رودنيل قبل از صنعتى شدنش به واسطهء مراكز صنعتى پراكندهء درسواحل آن ، راهى آسان براى حمل و نقل موادّ خام بود .
هامش
( 1 ) - ابن فقيه ( كتاب البلدان ، ج 5 ، ص 66 ) مىگويد : از چيزهاى شگفت آور درمصر ، نوعى كتان به نام دقس است كه طنابهاى كشتىاز آن ساخته مىشد وفرقس ناميده مىشدبه ( سعادماهو ، البحريه فى مصر الاسلاميه ، ص 312 ) مراجعه كنيد .