تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣

اين روى استبارى ها بر كشتيهاى بازرگانى در سواحل اسكندريه و دمياط و صور و بنادر ديگر هجوم بردند . « 1 » سلطان چقماق در پاسخ اين اقدامات تجاوز كارانه ، دستور داد از همهء تاجران فرنگى بدون استثناء ماليات سنگينى بگيرند تاجبران اين خسارت را بكند و بسيارى از آنها را به زندان انداخت « و نيز ازترس آنكه منافع اقتصادى كشورش در تجارت با مملوكيان به خطر بيفتد ، به ميانجى گرى پرداخت و كوشيد رودسيها راقانع سازد كه اسيران مسلمان و كالاهاى آنان را باز پس دهند . « 2 » بازرگانان بزرگ فرانسوى جاك كير

rueoc seuqcaJ

نيز به ميانجيگرى ميان چقماق و استبارى ها پرداخت و بدين وسيله توانست حجم بازرگانى ميان فرانسه و دولت مملوكى را بالا ببرد تا جايى كه برخى اوقات با بازرگانى و نيز جنوا و كاتالونيا برابرى مى كرد . اين بور ژواى بزرگ فرانسوى ، توانست قرار داد صلحى راميان چقماق و لاستيك ، فرمانرواى استبارى به امضاء برساند ولى استبارى ها چندان پايبند قرار داد خود نبودند ، گاه با مسلمانان دوستى مى كردند و گاه دشمن آنان بودند ، مهمّ آن است كه دولت مملوكى نتوانست فعّاليّت رودس را متوقّف كند زيرا دو نيروى جديد در صحنه دريا پديد آمده بودند ، يكى تركان عثمانى در درياى مديترانه در شمال ، و ديگرى پرتغاليها پس از اكتشافات جغرافيايى آنها در اقيانوس هند و درياى سرخ در جنوب . « 3 » بدين ترتيب دولت مملوكى در محاصره اين دو خطر قرار گرفت ، و پادشاهان آن نتوانستند خطر اقتصادى و نظامى اين دو نيرو را دفع كنند ، از اين گذشته مملوكيان به طبيعت خويش ، سوار كار بودند و حاضر نبودند دست از اين شيوه بردارند به همين دليل ، وقتى سلاحهاى آتشين اختراع شد ، نتواستند به سرعت در برابر آن واكنش نشان دهند وارتش خود را با آن مجهّز كنند ، و در حالى كه عثمانيها و پرتغاليها در خشكى و دريا از اين سلاحها استفاده مى كردند ، مملوكيان كاربرد اين سلاحها را بر خلاف روح مردانگى و انسانيت مى

هامش
( 1 ) - سخاوى ، التبر المسبوك فى ذيل السلوك ، ص 323 - 350 ( انتشار احمد زكى 1896 ) .
( 2 ) - ابن تغرى بردى ، النجوم الزاهرة ، ج 6 ، ص 682 ( انتشار ويليام پوپرrepoP) در كاليفرنيا منتخبات من حوادث الدهور ، ج 3 ، ص 488 ( انتشار ويليام پوپر )
( 3 ) - مراجعه كنيدبه ( ابراهيم طرخان ، مصر فى عصر المماليك الجراكسه ، ص 110 . سعيد عاشور ، الحركة الصليبية ، ج 2 ، ص 1236 ) .
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 143 | احمد مختار العبادى / سيد عبدالعزيز سالم