تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 16

مساهمون:

ص١٦

كه در نوشته آمده بود پذيرفته شده وبهاى آن به آنها پرداخت مىشد ورسم چنين بودكه تنها افزون براحتياج دولت را در بهنساويه به فروش مىرساندند . « 1 » امّا اين اهتمام وتوجّه به جنگل‌ها ديرى نپائيد كه دراواخر دوران حكومت ايّوبيان به تدريج كاهش يافت وكم شد « و به مرورزمان طبقات مختلف مردم اندكى ازاين چوبها رابه اندازهء احتياج مى بريدند و آن را به ساحل مصر مىآوردند وباقرار ثلث قيمت آن به دفتر محاسبات ساحل اقاقيا ، به مقدار اندكى آن رامصالحه مىكردند و به قيمت گزاف و اموال فراوان آن را مىفروختند تا جايى كه طريق معاش وكسب قرار گرفته و گروهى كه شيفتهء دنيا بودند افرادى رامىفرستادند وباتهيّه كردن چوب اقاقيا ، نمايندگانشان آنها رامىفروختند . و همينطور نسبت به مردم مصر عليا ، ملاحظه مىشود كسانى كه دراطراف جنگل زندگى مىكردند ، نياز منديهاى خود را باقطع اين چوبها تأمين كرده و به مرور زمان بخشى از چوبها را كه براى ساختن چرخهاى آبكش ، ابزارهاى آب ميوه گيرى و عرق گيرى و ديگر چيزها به كار مىرفت و قسمتى رادركار گاههاى عرق كشى مىسوزاندند و در حد بسيارى قطع مىكردند . » « 2 » وبدين سان درختان اقاقيا رو به نابودى مىرفت به گونه اى كه هنوز قرن سيزدهم ميلادى پايان نيافته بودكه جنگل دلتا درطنان ، ناى ، قليوب و جيزه به طور كلّى ازبين رفت و پس از آن درثلث آخر قرن چهاردهم ميلادى ، جنگلهاى مصر عليا به سرنوشت آن دچار گشت وقسمت عمدهء اين جنگل‌هابه سر زمين‌هاى زراعتى تبديل شد . « 3 » مقريزى كه خود درقرن پانزدهم ميلادى مىزيسته‌است مىگويد كه : دردوران وى : « بطور كلّى اين جنگل‌ها از بين رفته وبادستيابى مردم به اين درختها ، چيزى از آنها را باقى نگذاشته‌اند و اين مسأله از دفتر محاسبات حذف و به فراموشى سپرده شده است » « 4 »

هامش
( 1 ) - اسعدبن مماتى ( ت 1209 ميلادى ) ، قوانين الدواوين ، ص 345 - 347 . مقريزى ، الخطط ، ج 1 ، ص 111 ، 194 .
( 2 ) - نابلسى ، منبع سابق ، ص 48 .
( 3 ) - مقريزى الخطط ، ج 1 ، ص 120 .( weheba op . cit . p 140 and BahgatA . : op . cit ) .
( 4 ) - مقريزى ، الخطط ، ج 1 ، ص 110 .
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 16 | احمد مختار العبادى / سيد عبدالعزيز سالم