تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 113

بسيارى از ساكنان صليبى شهر از راه دريا با كشتى به جزيره‌اى نزديك به ساحل به نام جزيرهء « سنت نيكولا » فرار كردند ، ولى مماليك خود را به آنان رساندند و آنها را كشتند ، تاريخ نويس معاصر اين دوران ، ابو فداء ، مى نويسد كه او بر كشتى خود سوار شد و از طرابلس به اين جزيره آمد ، و اين زمانى بود كه مردم از غارت آن فارغ شده بودند ، ولى به دليل بوى تعفّن گشته ها نتوانست در آنجا بماند . « 1 » همچنين قابل توجّه است كه سلطان قلاوون پس از دست يا بى به شهر طرابلس ، دستور داد آن را ويران سازند ، و به جاى آن تعدادى برج در طول ساحل و اطراف بندر برپا كنند و شهر طرابلس را به دامنه كوه و درون خشكى و به دور از ساحل در اطراف دژ صنجيل ( سان جيل ) بسازند تا از تهديد ناوگان صليبى به دور باشد . « 2 » به جاى قلاوون ، پسرش سلطان اشرف خليل ( 689 - 693 ه : 1290 - 1293 م ) ، در مصر و شام بر تخت نشست و تمام همت خود را متوجه از بين بردن بقيهء دولت صليبى ها در شام يعنى عكّا نمود . اينجا دوباره همان رويداد سابق تكرار مىشود و اشرف خليل از خشكى به شهر حمله مى برد و به كمك منجنيق هاى سنگين محاصره سختى را بر شهر تحميل مىكند . تعداد منجنيق‌ها به يك صد عدد مى رسيد . اين محاصره در آوريل سال 1291 ميلادى ، كامل شد . پس از يك ماه سنگباران پپاپى ، مسلمانان توانستند در 18 مى 1291 ميلادى ( 690 م ) ، شهر را فتح كنند . مورّخان در اينجا مى نويسند كه مردم شهر به بندر ، هجوم آوردند و به كشتيهاى كه در آن لنگر انداخته بود سوار شدند تا به قبرس يا به جاى امن ديگرى بگريزند . اين ازدحام شديد ، سبب شد كه برخى از كشتيها غرق شده و بندرى كه بايد براى رسيدن كمك جهت مقاومت بيشتر باز بماند ، دستخوش بى نظمى و هرج و مرج گردد . از شرح سقوط عكا ، ميتوان فهميد كه ناوگان اسلامى نتوانسته بود راه فراريان صليبى از عكا را ببندد ، درست همانگونه كه در طرابلس و انطاكيه اتّفاق بود ؛ اين قضيه نشانگر اينست كه نقش نيروى دريايى در عمليّات زمينى باآن حجم بزرگ در عمليات نظامى بيبرس و