دولتمردان در قاهره « باخيال راحت پيرامون چنين چيزى هيچ نمىانديشيدند و در زمينهء اجراى آن قريب به يكسال اختلاف داشتند ، ناوگان به حركت درآمد و طوفان آن را بر گرداند و موفّق نشدند خود را به طرابلس برسانند تا اينكه آنچه قضا و قدر الهى بود صورت گرفت . » « 1 » اين مطلب بدين معناست كه دستورات ويژه براى جمع آورى كشتيهاى متعلّق به ناوگان مصر از بنادر آن شهر كه افضل در صدد آماده كردن آن و يارى رساندن طرابلس بود ، مدّت زيادى به طول انجاميد و در بين كادر فرماندهان افضل براى سرپرستى و فرماندهى اين ناوگان اختلاف به وجود آمد و چنان كه معروف است چنين اختلافى در گذشته بين تاج العجم و ابن قادوس در عسقلان پيش آمد كه به دستگيرى تاج العجم انجاميد . از گفته ابن اثير چنين استفاده مىشود كه اختلاف آنها نزديك به يكسال طول كشيد و طوفانى مخالف مسير حركت ناوگان وزيد كه آن را از رسيدن به موقع به شهر باز داشت و هنگامى كه ناوگان به آبهاى طرابلس وارد شد ، شهر طرابلس و جبله توسّط صليبىها سقوط كرده بود . ابن قلانسى به رسيدن ناوگان در پى سقوط طرابلس اشاره مىكند و مىگويد : « در پى آن ( سقوط شهر ) ، ناوگان مصر حضور پيدا كرد ، تا آن روز براى مصريان چنان ناوگانى با كاركنان بسيار و شناورهاى جنگى و نيروى رزمى و آذوقه براى حمايت از طرابلس و تقويت آن شهر به موادّ غذايى فراوان و مردان جنگجو و هزينههاى لازم به مدّت يكسال ، به علاوه تقويت مرزهاى ساحلى و ساحل نشينان ، سابقه نداشت ، اين ناوگان هشت روز پس از سقوط طرابلس به آنجا رسيد و آنچه قضا و قدر الهى براى اهالى آنجا بود اتّفاق افتاد ، ناوگان مدّتى در ساحل توقّف كرد و به پخش و توزيع غلّات و موادّ غذايى و آذوقه درنواحى و اطراف آنجا پرداخت ، اهالى صور و صيدا به ناوگان متوسّل گرديدند و از
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 101
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص١٠١
هامش
( 1 ) - ابن اثير ، ج 8 ، ص 259 ، چنين مطلبى را در : ابن قلانسى ، ص 163 و ابن جوزى ، كتاب مرآةالزمان ، ج 8 ، ص 17 و ابوالفداء ، ج 4 ، ص 143 و مقريزى اتعاظ الحنفاء ، ص 116 أ مطالعه مىكنيم ، امّا ابو محاسن علّت تأخير رسيدن ناوگان مصر را اين گونه بيان مىكند : « به سوى آن سرزمين حركت كرد امّا فرنگيان آن را به مصر باز گرداندند » ( ابومحاسن ، ج 5 ، ص 179 ) .