ب - عسقلان ، آخرين پايگاه دريايى فاطميان در شام
در حالى كه پى در پى خبر پيشروى صليبى ها در سواحل شام به نيروهاى فاطميان در قاهره مى رسيد و با اينكه صليبى ها مرتّب بر مسلمانان پيروز مى شدند ، بطورى كه در مدّتى كوتاه توانستند بر انطاكيه ، معرة النعمان ، كفر تاب و حصن الاكراد دست يابند و نيروهاى آنان شهرهاى عرقه ، طرابلس ، صيدا ، صور و عكا را در محاصره خود داشتند ، مسئوولان دولت فاطميان به پيروزىهاى صليبيان از اين ديدگاه كه ارزشى براى آنان ندارد ، مى نگريستند و از همين رو از خود تحرّكى نشان نداده و بر ضدّ صليبى ها دست به كار مهمّى نمى زدند ، ابو المحاسن در گفتهء خود ، سكوت « افضل » را زير سؤال مى برد و مىگويد : « افضل لشكريان مصر را حركت نداد ، با اينكه او از نظر نيرو و هزينه توانايى داشت ، نمى دانم علّت اين سكوت و به حركت در نياوردن سپاه چه بود ؟ ! » « 1 » چنين به نظر مى رسد كه دولت فاطميان از آغاز ، صليبيان را به چشم هم پيمانان خود بر ضدّ سلجوقيان كه دشمنان سياسى و مذهبى فاطميان بودند ، مى ديدند ، به همين دليل از رويارويى با آنان پرهيز كرده و سستى به خرج دادند . هنگاميكه صليبى ها بيت المقدس را محاصره كردند و در 23 شعبان سال 492 هجرى پس از محاصره اى كه بيش از چهل روز به طول انجاميد به ديوارهاى شهر يورش برده و وارد آن شدند و كشتار سهمگين در آن به راه انداختند ، « 2 » اينجا بود كه افضل سكوت بيشتر را جايز ندانست و تصميم گرفت بيت المّقدس را كه سقوط آن به دست صليبى ها ، تجاوزى آشكار بر ضدّ دولت فاطميان تلقى مى شد . « 3 » باز پس گيرد . از اين رو افضل ، در اوايل رمضان سال 492 هجرى بابيست هزار نفر نيرو از