تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 80

ناوگان‌ها استفاده مىكرد و آنها را با ساير لوازم كشتيها نگهدارى مىكرد ، به همين دليل بهاى چوب سنط ترقّى كرد به گونه اى كه بهاى يك قطعه آن به صد دينار مى رسيد . دولت براى استفاده مردم از بخشى از چوب اين درختان كه براى ساختن كشتيهاى ناوگان مناسب نبود و فقط براى سوختن مورد استفاده قرار مى گرفت ، بر كليّهء ساكنان مناطق ياد شده ، مالياتى را وضع كرده بود كه به آن رسم الخراج گفته مى شد . « 1 » درماه برموده ( ماه مى ) هر سال ، كار قطع كردن چوبهاى سنط و آوردن آنها به سواحل براى كشتى سازى ، صورت مى گرفت « 2 » و از آنجا كه چوبهاى محلى به تنهايى تكافوى ساختن شناورهاى مورد نياز ناوگان فاطميان را نمى كرد ، اتّكاء فاطميان مصر بر چوبهاى صنوبر صقليه و مغرب بود ، به علاوهء چوبهائى كه كشتيهاى ونيزى از آنجا به اسكندريه حمل مى كردند . امپراتور روم شرقى ( بيزانس ) به دوك بندقيه ، كه مصريان را به وسيلهء چوبهايى كه در اختيارشان قرار مى داد يارى مى كرد ، اعتراض كرد و دوك ، فروش چوبهايى را كه مناسب كشتى سازى بود متوقّف كرد و فقط به فروختن درختان اقاقيا و سنديان اكتفا كرد ، آن هم مشروط به اينكه طول تخته هاى چوب از پنج قدم و عرض آنها بيش از نيم قدم‌نباشد . « 3 » ابن مماتى با شمردن اقسام چوبها ، بخشى از آنها را چنين بيان مىكند : قنظاريات ، چوبهاى پارو ، تير كمان ، تخته‌هاى صنوبر ، بوارينه ، ثلاثيه ، اساقيل ، تخته‌هاى قاطبه ، مشاقيه ، الوارهاى صنوبر ، درخت تبريزى ، بريده‌هاى صنوبر ، حسنيات ، تيرهاى سمر ، سكانها ، كاج ژنوى ، كاج صخرى وصوارى ، چوبهاى بلوط و چوبهاى گِرد صنوبر ، قوادن ، چوب بادبانهاى كشتى ، كوابس بلوط ، تيرهاى سقف ، چوبهاى نوعى بلوط كه به وسيله آن بار را بارمى