تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 66

مساهمون:

ص٦٦

داراى نظم وقدرتى فوق العاده بود . « 1 » درآنجا كه مربوط به رقابت نيروى دريايى فاطميان بانيروى دريايى امويان مىشود ، ملاحظه مىكنيم كه نخستين نمودهاى اين رقابت در كمك‌هاى مادّى كه بنيانگذار دولت فاطميان در برابر انقلابيون ، در اندلس وبيشترين آن در زمان از هم پاشيدگى سياسى آن بين سالهاى 238 هجرى و 305 هجرى ( 852 - 917 م ) ، به « عمربن حفصون » ارزانى داشت ، منعكس مىباشد . طبيعى بودكه خليفهء فاطمى اين شخص انقلابى را كه قصد براندازى حكومت معاويه از طريق هم پيمان شدن بادشمنان امويان در اندلس مانند حكومت عبّاسيان وفاطميان ، داشت مورد حمايت خود قراردهد . امّا خلافت عبّاسيان كه در نهايتِ ضعف وفرسودگى بود ، به علاوه تسلّط سياسى آن حكومت در اوايل قرن چهارم هجرى از مرزهاى مصرهم فراتر نمى رفت ، دراين صورت جا داشت كه على بن حفصون با ارتباط بامهدى فاطمى ، وى را به ضميمه كردن اندلس به ساير املاكش تشويق وترغيب كند و اين مسأله‌اى بودكه مهدى به آن پرداخته بود ومجّدانه سعى در تحقّق آن داشت . به نظر مىرسد كه « مهدى » به « ابن حفصون » وعدهء كمك داده بود و به همين خاطر بى درنگ كشتىهاى جنگى را به يارى او به سوى وى اعزام داشت كه در سال 301 هجرى ( 913 م ) در ساحل جنوبى اندلس پهلو گرفتندواو را از منطقهء « عدوه » از نظر موادّ غذايى تأمين مىكردند . دراينجا فرمانده امويان ناگزير بودكه ارتباط دريايى بين ابن حفصون انقلابى وكارگزارانش در مغرب را قطع كند . براى قطع اين ارتباط ، آنچه راكه مىدانست و در توان داشت به كارگرفت ، « ابن عذارى » مىگويد : « امير عبدالرّحمن بن محمّد » دراين سال به كشتيهاى فاطميان درجزيرهء « خضراء » يورش برد و آنها رابه آتش كشيد « 2 » ومورّخان

هامش
( 1 ) - حسين مونس ، المسلمون فى حوض البحر الابيض المتوسّط الى الحروب الصليبية ، المجلةالتاريخية المصريه ، ج 4 ، اول ، مى 1951 ، ص 106 .
( 2 ) - ابن عذارى ، ج 2 ، ص 247 وابن خلدون ، كتاب العبر ، ج 4 ، ص 33 . در برابر اين ، خليفه اموى « عبدالرّحمن بن محمّد الثائرالخارجى » در برابر خلفاى فاطميان ، « ابويزيدمخلدبن كيداد يفرنى » را مورد حمايت خويش قرارداد و از فرزند او ايّوب كه از « قرطبه » مىآمد استقبال شايان توجّهى را در سال 355 هجرى 946 ميلادى به عمل آورد وابن عذارى ، ج 2 ، ص 321 .