وپارچههاى ابريشمى از طرابلس « 1 » ودمشق ، به مصر وارد مىشد « 2 » درحالى كه زاج ، شوره ( نمك قليايى ) ، كتان ، پارچههاى سرخ ، دبيقى ودمياطى از مصر واردشام مى شد . مصر ، همچنين اشيايى راكه در فسطاط ساخته مىشد ، مانند سفرههاى چرمين مناسب وپارچههاى سرخ دمياطى وكمرانات وطومارهاى پوستى و سيوربه شام صادر مى كرد . « 3 » و از يمن ، كشتيهاى بارگيرى شده از روغن « 4 » زيتون وعطريات واسفند وكندر « 5 » وسنگهاى قيمتى مانند عقيق كه دركوه شبام « 6 » ، فراوان وجودداشت ، به عيذاب ياايله وياقلزم ودرنهايت به مصر مىرسيد . وجزع « 7 » و خون سيا وشان « 8 » ومشك و عنبر ، از عدن ودرياى سرخ جنوبى وساحل مثحر ، « 9 » ومرواريد از عدن « 10 » ، عمان « 11 » ، قطر « 12 » وهجر « 13 » و پوست وسفرههاى چرمين از صنعا ، جرش ، صعده « 14 » وزبيد « 15 » ، به آنجاواردمىشد .
هامش
( 1 ) - مقريزى ، السلوك ، ج 1 ، بخش 3 ، ص 748 .
( 2 ) - خطط الشام ، ج 4 ، ص 221 .
( 3 ) - مقدسى ، ص 203 و مقريزى ، ج 2 ، ص 185 .
( 4 ) - ناصرخسرو ، ص 73 .
( 5 ) - عبدالعزيز سالم ، دراسات فى تاريخ العرب ، ج 1 ، ص 130 .
( 6 ) - ابن حوقل ، ص 44 .
( 7 ) - همدانى ، الاكليل ، ج 8 ، ص 30 .
( 8 ) - همان مدرك ، ص 32 و مقدسى ، ص 102 .
( 9 ) - مسعودى ، مروج الذهب ، ج 1 ، ص 150 .
( 10 ) - ابن حوقل ، ص 52 .
( 11 ) - همان مدرك .
( 12 ) - مروج الذهب ، ج 1 ، ص 148 .
( 13 ) - مقدسى ، ص 101 .
( 14 ) - مقدسى ، ص 98 . وابن حوقل ، ص 43 .
( 15 ) - مقدسى ، ص 98 .