ساعت به طول انجاميد و سپس شاعران وارد شده ، به خواندن شعر مى پرداختند و زمانى كه مجلس به پايان مى رسيد خليفه سوار شده و رهسپار منظرهء سكره مى شد ، اين منظره جايگاهى بود كه عزيز باللّه آن را ساخته بود ، خليفه درمكانى كه براى وى تدارك ديده شده بود جلوس مى كرد و وزير در جاى ديگرى از آن قرار مىگرفت ، آنگاه خليفه نخستين اشارهء باز كردن سد « 1 » را صادر مى كرد كه به دنبال آن بابيل و كلنگ آن را باز مى كردند و از دو كناره خليج ، طبل هاو بوق ها نواخته مى شد . هنگامى كه آب خليج آرامش مى يافت ، كشتيهاى سوارى ظريف وارد آن مى شدند و پس از آنها كشتيهاى سوارى بزرگ وارد خليج مى شدند كه تعداد آنها به هفت فروند مى رسيد به اين ترتيب : طلايى كه ويژهء خليفه بود و در روز مراسم خوشبو كردن استوانه مقياس بر آن سوار مى شد ، نقره فام ، سرخ ، زرد ، سبز ، لاجوردى ، صقلى كه توسّط نجّارى از صقليه ساخته شده و به آن شهر نسبت داده مى شد ، اين شناورها در حالى كه به پوشش هاى دبيقى رنگارنگ آراسته بودند و بر قسمت جلوى اين شناورها هلاليها و گردن بندهايى از عنبر و مهرههاى آبى آويزان بود ، در خليج به حركت در مى آمدند تا اينكه در قسمت خشكى جايگاهى كه خليفه در آن مستقر بود ، پهلو مىگرفتند . پس از نماز عصر ، خليفه در حالى كه لباسهاى صبح خود را عوض كرده بود با همراهان در خشكى سمت غرب خليج از ميان باغستانها عبور كرده به دروازهء قنطره مى رسيدند و آنگاه به سمت راست حركت كرده و رهسپار كاخ مى شدند . « 2 » رسم خلفاى فاطمى بر اين بود كه براى دريا نوردانى كه براى شناور خليفه در روز مراسم باز كردن خليج ، پا رومى زدند اموال فراوانى را مى بخشيدند چنان كه حاكم بامراللّه ، در رمضان سال 415 هجرى اموال و قطعات بزرگ زمين را به اين افراد اهداء كرد . « 3 » معز لدين اللّه ، نخستين خليفهء فاطمى بود كه براى افزايش آب نيل مراسم جشن بر
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 145
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص١٤٥
هامش
( 1 ) - اين سدّ خاكى بود كه هر سال پيش از مراسم جشن در سربند خليج ، شكسته مى شد .
( 2 ) - قلقشندى ، صبح الاعشى ، ج 3 ، ص 515 ، 517 و مقريزى ، ج 2 ، ص 370 و ابو محاسن ، النجوم الزاهر ، ج 4 ، ص 99 - 100 و عبد الرحمان عبدالتواب ، منشاتنا المائيه عبرالتاريخ ، قاهره 1963 ، ص 114 .
( 3 ) - مقريزى ، اتعاظ الحنفاء ، ص 68 ، ب .