گذشتن از سالن طولانى كه داراى سكّوهايى پوشيده از حصيرهاى عبدانى بود ، از در آن خارج مى شدندو با همراهان از شهر عبور كرده تا به منظره و جايگاه مشهور به ايوان سلطان مى رسيدند كه نزديك دروازهء قنطره بود ، خليفه از در مقابل آن وارد مى شد و وزير او را تا جايگاه ويژه اى كه برايش تدارك ديده بودند ، پياده همراهى مى كرد ، خليفه بر شناور ويژه « 1 » خود سوارمى شد و چند تن از اساتيد كار آزموده كه تعدادشان به سه تا چهار نفر مى رسيد به علاوهء وزير و دو نفر از همراهان ويژه اش با او بودند . دريا نوردان كشتى ويژه خليفه ، شقه هاى اسكندرانى و كلوتات مى پوشيدند در حالى كه رؤساى اين شناور ، شقه هاى دمياطىّ و حوله هاى سوسى و ابريشم سرخ به تن داشتند . سپس كشتى خليفه از در جايگاه تا در محلّ واحد سنجش ، در نيل حركت مى كرد و خليفه از كشتى فرود آمده و وارد حوضچه آب سنج مى شد ، وزير و اساتيد مجرّب در كنار او قرار گرفته و خليفه و وزير هر كدام دو ركعت نماز مى گزاردند و آنگاه زعفران و مشك مى آوردند وخليفه با وسيله اى كه در دست داشت آنها را در داخل ظرفى انباشته مى كرد و خزانه دار آن را مى گرفت و به مسؤول واحد سنجش مى سپرد واو خويش را با لباس به درون حوضچه مى افكند و با دو پا و دست چپ خود به ستون آب سنج آويزان مى شد و با دست راستش استوانه را با مشك و زعفران خوشبو مى كرد . هنگام خوشبو كردن ، قاريان حاضر به قرائت قرآن مى پرداختند و در پى آن خليفه سوار بر شناور ويژهء خود مى شد و آهنگ بازگشت به كاخ سلطان كه درنزديكى دروازهء قنطره قرار داشت مى كرد ، و از آنجا به همراهى كاروانى بزرگ سوار شده و به قاهره باز مى گشت . در آن روز قريب به يك هزار فروند كشتى بزرگ براى تفريح و شادمانى پر از مردم تماشاگر بود . « 2 » روز بعد مسؤول واحد سنجش به آستان بزرگ كاخ بارمى يافت و خليفه لباسى فاخر و زربفت از حرير به وى اهداء مى كرد و پنج كيسه كه هر كدام حاوى پانصد درهم بود به
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 143
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص١٤٣
هامش
( 1 ) - قلقشندى ، ج 3 ، ص 513 و مقريزى ، ج 2 ، ص 366 .
( 2 ) - قلقشندى ، ج 3 ، ص 513 و مقريزى ، ج 2 ، ص 366 .