تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 303

اين فضا با ادعاى جانشينى امام عسكرى عليه السلام توسط جعفر و تصريح وى بر اين كه پيشواى يازدهم هيچ فرزندى از خود بر جاى نگذاشته ، مسموم‌تر و مأيوس كننده‌تر شد . منحرف شدن تعدادى از شخصيّت‌هاى شيعه - كه برخى از آنان سمت وكالت امامان پيشين را داشتند - از خط امامت و ادعاى سفارت دروغين توسط بعضى از آنان و ايستادگى در برابر نايبان منصوب آن حضرت ، عامل مهمّ ديگرى بود كه بر شدّت اين بحران مىافزود . نمونه‌هاى زير ترسيم كننده شرايط سياسى - فرهنگى و بيانگر وضعيّت بحرانى دوران امامت امام دوازدهم است كه به اجمال بيان شد . الف - بازرسى منزل امام : مأموران لحظاتى پس از شهادت امام عسكرى عليه السلام به خانهء حضرت هجوم برده به بازرسى منزل و مهر و موم كردن دارايىهاى آن گرامى پرداختند . هدف اصلى آنان - با توجه به گزارش جعفر مبنى بر وجود فرزند براى امام - آگاهى از جانشين حضرت و دستگيرى وى بود . از اين رو ، همراه خود ، زنان قابله‌اى را آورده بودند تا كنيزان حضرت را بازرسى كنند . آنان مادر حضرت مهدى را دستگير كرده نزد معتمد بردند . خليفه از او خواستار فرزندش شد ، ولى او منكر داشتن فرزند شد و براى انحراف افكار عمومى از فرزندش ، ادعاى باردارى كرد . معتمد او را به قاضىالقضاة سپرد تا زمان وضع حمل از او مراقبت كند . با مرگ عبيداللّه بن يحيى بن خاقان و شورش يعقوب ليث صفار و زنگيان عليه حكومت ، آزاد شد . « 1 » يكى از شاهدان - كه به هنگام هجوم مأموران ، در منزل امام حضور داشته - مىگويد : « سواران خليفه كه جعفر كذّاب نيز در ميان آنان بود به خانهء امام هجوم برده و به غارت اموال و اثاثيه منزل پرداختند . تمام كوشش من حفظ مولايم بود كه ناگاه ديدم او از در خارج شد بدون آن كه مأموران ، متوجه شوند . » « 2 » ب - بازرسى خانه‌هاى شيعيان : معتمد پس از ناكامى در جريان بازرسى منزل امام عسكرى عليه السلام در اقدامى گسترده‌تر ، دستور بازرسى منازل شيعيانى را داد كه احتمال مىرفت حضرت حجت در آنجا پنهان شده باشد . اين كار با همكارى جعفر - كه شيعيان