يازدهمين جانشين رسول خدا صلى الله عليه و آله در دهم « 1 » يا هشتم « 2 » يا چهارم « 3 » ربيع‌الثّانى سال 232 هجرى در مدينه متولد شد . « 4 » نام وى حسن ، كنيه‌اش ابو محمد و مشهورترين لقب‌هايش عسكرى و زكىّ است . مادر امام عسكرى عليه السلام بانوى با فضيلت و دانشمندى به نام سليل است . وى عارف به مقام امامت بود و در رديف نيك كرداران قرار داشت . « 5 » در فضل اين بانو همين بس كه امام عسكرى عليه السلام او را به ظاهر وصىّ خود قرار داد و توصيه‌هاى لازم در امر امامت را به وى كرد ؛ از اين رو ، او پس از شهادت فرزندش امام عسكرى عليه السلام مرجع و ملجأ شيعيان بود . « 6 » امام عسكرى عليه السلام حدود 23 سال از زندگى خود را در كنار پدرش سپرى كرد و از نزديك با شرايط سياسى - فرهنگى جامعه اسلامى ، مشكلات و نابسامانىهاى پيروان اهل بيت : و نيز ترفندها و توطئه‌هاى جبهه خلافت جور عليه جبهه امامت آشنا شد .