پيشين ، درصدد از ميان برداشتن مخالفان برآمد . نخست به پراكنده كردن و قلع و قمع عناصر متنفّذ درون حكومت همچون « وصيف » و « بغا » - كه نقش اساسى در بىثباتى دستگاه خلافت و عزل و نصب خلفا داشتند - پرداخت . « 1 » خلع « مؤيّد » برادر خود از مقام ولايتعهدى « 2 » ، كشتن « مستعين » « 3 » و تبعيد « ابو احمد » فرزند متوكل به بصره و « على بن معتصم » به واسط « 4 » در همين راستا انجام گرفت . معتز در مرحله بعد درصدد از ميان برداشتن پيشواى شيعيان برآمد ، زيرا موقعيّت اجتماعى و محبوبيت مردمى آن حضرت به مراتب بيشتر از ديگر مخالفان حكومت بود ؛ از اين رو ، با استفاده از شيوه نياكان خود نسبت به امامان ، پيشواى دهم را مسموم كرد و آن حضرت سرانجام پس از 33 سال تلاش و رنج در حالى كه چهل يا چهل و يك سال از عمرش مىگذشت در روز سوم رجب ، سال 254 هجرى به شهادت رسيد و پيكر مطهرش در خانه خود به خاك سپرده شد . « 5 »
تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 278
مساهمون: على رفيعى
ص٢٧٨
هامش
( 1 ) - ر . ك . كامل ، ابن اثير ، ج 7 ، صص 168 ، 178 و 186 .
( 2 ) - همان ، ص 171 .
( 3 ) - همان ، ص 172 .
( 4 ) - همان ، ص 183 .
( 5 ) - ر . ك . مصباح المتهجّد ، شيخ طوسى ، اعمال ماه رجب ، ص 741 . نسبت به ماه و روز شهادت ، اقوال ديگرى نيز گفته شده است . براى آگاهى بيشتر رجوع كنيد به بحارالانوار ، ج 50 ، ص 114 - 117 .