جواد عليه السلام گوياى آن است كه آن حضرت در مناطق اهواز ، همدان ، سيستان ، رى ، بصره ، واسط ، بغداد ، كوفه و قم نمايندگانى داشته كه پاسخگوى مسائل دينى شيعيان بوده ، خواستهها و وجوه شرعى آنان را به امام مىرساندند ، بهعنوان نمونه حضرت به ابراهيم بن محمد همدانى طى نامهاى نوشت :
( در آن منطقه ) وكيلى جز تو ندارم و به دوستانمان در همدان نوشتهام كه از تو حرف شنوى داشته باشند . « 1 »
4 - مبارزه با مسلكهاى انحرافى
امام جواد عليه السلام با فرقههاى منحرف از خط امامت برخورد داشت و شيعيان را در اتخاذ موضع مناسب در رويارويى با آنان راهنمايى مىكرد . شاخصترين اين گروهها عبارتند از : مجسّمه ، واقفيّه ، زيديّه و غلات . حضرت پرداخت زكات به آنان و نيز اقتدا كردن بهايشان در نماز را ممنوع اعلام كرد و از پيروان خود خواست از ايشان بيزارى جويند ؛ چه آن كه خدا از آنها بيزار است . « 2 » امام خون سردمداران فتنهگر غلات را هدر دانست و به يكى از ياران خود دستور داد تا ابوالسّمهرى و ابن ابىالزرقاء ، دو تن از سران غلات را به هر طريقى شده بكشد . « 3 » دليل اين تصميم امام نقش اساسى آنان در گمراه ساختن افراد و منحرف كردن شيعيان ذكر شده است . « 4 »
5 - تربيت افراد مستعد
تربيت افراد آماده و علاقمند به رشد و تعالى انسانى از رسالتهاى بنيادى امامان از جمله امام جواد عليه السلام بود . براى آن حضرت ازسوى دستگاه خلافت شرايطى فراهم شده بود كه تماس مردم با وى و بهرهگيرى از محضرش مشكل بود . با اين حال گروه زيادى از علاقمندان ، توفيق محضر آن گرامى را پيدا كرده از خرمن دانشش خوشهها چيدند .
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 50 ، ص 109 .
( 2 ) - ر . ك . وسائل الشيعه ، ج 5 ، ص 390 .
( 3 ) - اختيار معرفة الرجال معروف به رجال كشى ، ج 2 ، ص 811 ، رديف 1013 .
( 4 ) - همان .