تشويق مىكرد تا امام را مورد پرسش‌هاى گوناگون قرار دهند ؛ از سوى ديگر با بيان برترىهاى علمى امام به اطمينان پيروزى آن حضرت بر حريفان تظاهر مىكرد تا از پيامدهاى شكست رقيبان مصون بماند و در زمره جبهه شكست خورده و محكوم بشمار نرود . وى در فرمانى به يحيى بن اكثم ، قاضى القضاة حكومت خود به هدف خويش از اين اقدام اشاره كرده مىگويد : پرسش و مسأله‌اى را بر ابوجعفر عرضه كن كه او را محكوم و ساكت سازى . « 1 » يحيى علاوه بر اين ، از سوى مردم نيز وادار شد تا امام را بيازمايد . گروهى از عباسيان نزد وى رفتند و با وعده اموال و پول‌هاى زياد در صورت پيروزى بر امام ، از وى خواستند سؤالى بر حضرت عرضه كند كه او مجاب گردد . « 2 » از تمامى اين‌ها برمىآيد كه هدف مأمون و باندش از طرح پرسش‌هاى علمى و ترتيب مجالس مناظره با امام ، آشكار شدن مراتب فضل و دانش آن حضرت براى همگان و حتى آزمايش آن گرامى نبود ؛ بلكه هدف اصلى آنان ، شكست دادن و محكوم كردن امام جواد عليه السلام بوده است .

مأمون ، در اقدامى ديگر ، دختر خود ام‌الفضل را به همسرى حضرت جواد عليه السلام درآورد . انگيزه او از اين اقدام سياسى اين بود كه جاسوسى اندرونى بر امام بگمارد . و هم نظر مساعد آن حضرت و پيروانش را نسبت به خود جلب كند . از بعضى منابع تاريخى برمىآيد كه مأمون پيش از اقدام تزويج دخترش به امام جواد عليه السلام براى از صحنه بيرون كردن آن حضرت به هر ترفندى دست زد و چون ناتوان گشت ، اين نيرنگ را به كار بست . « 3 » براساس اين نقل ، اقدام او ، يك اقدام سياسى صرف