مأمون در ماه رمضان سال 201 هجرى مجلس جشن باشكوهى برگزار كرد و امام رضا عليه السلام را به‌طور رسمى به ولايتعهدى برگزيد و همگان بر اين مسأله با آن حضرت بيعت كردند . « 1 » مأمون براى نشان دادن صداقت خود در اين كار ، دست به اقدامات زير زد : 1 - لباس سياه را كه شعار عباسيان بود از ميان برداشت و پوشيدن لباس سبز را كه شعار علويان بود سنّت كرد . « 2 » 2 - دختر خود « ام حبيبه » را به امام رضا عليه السلام و دختر ديگرش « ام الفضل » را به حضرت جواد عليه السلام تزويج كرد . « 3 » 3 - دستور داد به نام حضرت رضا عليه السلام سكّه زنند و خطبا همه جا به نام آن گرامى خطبه بخوانند . « 4 »

قضيّه ولايتعهدى امام رضا عليه السلام در جامعه اسلامى آن روز ، بازتاب‌هاى متفاوتى داشت . علويان و مردم مدينه از آن استقبال كرده ، دست از مخالفت و شورش عليه حكومت برداشتند و تا زمانى كه آن حضرت زنده بود ، قيامى از آنان سر نزد . « 5 » مردم كوفه از همان آغاز با مأمون بيعت نكردند و همچنان با وى مخالف بودند تا زمانى كه عباس بن موسى برادر امام رضا عليه السلام بدانجا رفت و مردم را به بيعت مأمون فراخواند . آنان - جز تعدادى اندك - از دعوت او سرپيچى كرده گفتند : اگر براى مأمون و پس از او براى