دستگيرى و گرفتارىهاى پى در پى پدر بزرگوارش و در نهايت شهادت مظلومانه آن حضرت بيش از پيش فرزند موسى بن جعفر عليه السلام را آزردهخاطر ساخت و خشم و نفرت او را نسبت به مسببان اين جنايت بزرگ برانگيخت .
امامت
حضرت رضا عليه السلام در سال 183 هجرى قمرى عهدهدار امامت شد و مدّت امامتش بيست سال بهطول انجاميد . دوران امامت پيشواى هشتم از نظر سياسى و فرهنگى از اهميّت و حساسيّت خاصى برخوردار بود . روند تحولات سياسى و فرهنگى جامعهء اسلامى در اين مقطع بگونهاى بود كه افكار عمومى را بيش از پيش متوجه مكتب اهل بيت عليهم السلام مىكرد .
شرايط سياسى : هارون ، خليفه مقتدر عباسى مىپنداشت پس از به شهادت رساندن موسى بن جعفر عليه السلام اوضاع سياسى بر وفق مراد او پيش خواهد رفت و باقى مانده مخالفان حكومت از سرگذشت امام كاظم عليه السلام عبرت گرفته تسليم خواهند شد ، ولى بر خلاف پندار وى ، كشور اسلامى در سالهاى آخر زمامدارى هارون دستخوش ناآرامىها و شورشها گرديد و از هر جا صداى مخالفت و اعتراض برخاست ؛ از حجاز و عراق گرفته تا ماوراءالنهر ، سمرقند ، خراسان ، سيستان ، آذربايجان و شام ؛ همه جا از گسترش جوّ ناامنى و بىثباتى سياسى در جامعه و آبستن آن براى تحولات جديد خبر مىداد .
نارضايتى و كشمكش حتى به درون دربار راه يافت . برخورد خصمانه و دور از انتظار هارون با برمكيان و كشتن و به زندان افكندن سران آنان ، زنگ خطر را براى همه چاكران به صدا درآورد و دلسردى و نفرت آنان را نسبت به هارون بيشتر كرد . بگونهاى كه خليفه احساس مىكرد همه اطرافيان انتظار مرگ او را مىكشند .
شرايط فرهنگى : سياست درهاى باز عباسيان بويژه مأمون در زمينه مسائل فرهنگى ، دانشمندان و صاحبنظران را از نقاط مختلف جهان راهى مركز خلافت اسلامى كرد و موجب بروز شبههها و ابهامهاى زيادى در اعتقادات مسلمانان گشت . بحثهاى كلامى از سوى جريانهاى گوناگون فكرى به سرعت رو به رشد و توسعه نهاد و در هر زمينه