امام كاظم عليه السلام با توجه به شرايط سياسى حاكم صلاح نديد دست به اقدام سياسى حادّ بزند و آشكارا با حكومت منصور به ستيز برخيزد ؛ بلكه رهبرى و ارشاد علمى و فكرى دانشگاه جعفرى را در اولويت كارى خويش قرار داد و فرهنگ گسترده اسلامى را با آراء و نظريات خود پربارتر ساخت . سيّد امير على مىنويسد : امام صادق عليه السلام در سال 148 هجرى در مدينه درگذشت ولى مكتب علميى كه تأسيس كرده بود با رحلت او تعطيل نشد ، بلكه به رهبرى فرزند و جانشينش موسى كاظم عليه السلام ادامه يافت و شكوفا گرديد . « 2 » پيگيرى نهضت فرهنگى در آن شرايط نسبت به ديگر اقدام‌ها از چند جهت ، اولويّت و فوريّت داشت : 1 - كار عظيم و عميق فرهنگى كه امام سجاد و امام باقر عليهما السلام شروع كرده بودند و امام صادق عليه السلام در حوزه گسترده‌ترى مطرح كرده بود ، لازم بود دنبال شود و به نتايج نهايى برسد . رها كردن اين حركت از سوى امام كاظم عليه السلام و امامان پس از آن حضرت ، چه بسا موجب هدر رفتن تلاش‌هاى امامان پيشين مىشد . 2 - امام صادق عليه السلام موفق شد تحولى فرهنگى در جامعه ايجاد و افراد زيادى را با فرهنگ‌ها و ملّيت‌هاى مختلف به مهد اسلام جذب كند و آنان را كه تعدادشان بالغ بر چهار هزار