اصحاب و راويان امام عليه السلام را 463 مرد و دو زن ذكر كرده است . « 1 » فراگيران مكتب باقرالعلوم از نظر اعتبار و وثاقت و حتى اعتقاد ، يكسان نبودند . بعضى از آنان مثل ابان بن تغلب ، سليمان بن مهران ، عبدالملك بن عبدالعزيز ، عبدالملك بن اعين ، قاسم بن محمّد و . . . وثاقتشان از سوى شيعه و اهل سنّت تأييد شده است . بسيارى ديگر به دليل گرايشهاى عميق شيعى تنها مورد اعتماد اماميّه هستند . برخى نيز از قبيل حَكَم بن عُتَيْبَه ، ربيعة بن ابى عبدالرحمان ، عبداللّه بن عطاء مكّى ، عمرو بن دينار مكّى و . . . تنها از سوى اهل سنّت توثيق شدهاند . « 2 » در ميان تربيت يافتگان مكتب پيشواى پنجم بعضى به جايگاه بلندى دست يافتند ؛ بگونهاى كه همه فقها و دانشمندان آنان را تأييد و تصديق نموده رواياتشان را پذيرفتهاند كه از آن جمله مىتوان زرارة ، بُرَيْد ، ابو بصير ، فُضَيْل بن يسار و محمد بن مسلم را نام برد . « 3 » امام صادق عليه السلام در تجليل از بعضى شاگردان پدرش فرمود : هيچ كس مانند زراره ، ابو بصير ، محمد بن مسلم و بريد بن معاويه عِجْلى ياد ما و احاديث پدرم را زنده نكرد . اگر آنان نبودند كسى از تعاليم دين بهرهمند نمىشد . آنان نگهبانان دين و امينان پدرم در بيان حلال و حرام خدا بودند . « 4 »
تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 165
مساهمون: على رفيعى
ص١٦٥
انحراف فكرى از مسير حق از فاجعهآميزترين بحرانهايى است كه بعد از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله در جامعهء اسلامى پديد آمد و موجب پيدايش گروههاى فكرى شد .
امامان عليهم السلام در هر فرصت در برابر جريانهاى انحرافى موضع گرفته ضمن برخورد ارشادى با افراد ناآگاه و گمراه ، سران كينهتوز گروههاى منحرف را از خود طرد مىكردند .
موضعگيرى امام باقر عليه السلام با افكار يهود و برملا كردن چهره سران اين انديشه از قبيل كعبالاحبار ، مبارزه با خوارج و دفاع از موضع بر حق و منطبق با قرآن امير مؤمنان عليه السلام
هامش
( 1 ) - رجال الطوسى ، صص 102 - 141 .
( 2 ) - براى آگاهى بيشتر رجوع كنيد به كتاب « امام باقر عليه السلام جلوه امامت در افق دانش » ص 74 - 76 .
( 3 ) - رجوع كنيد به « رجال كشى » ، ج 2 ، ص 507 ، رديف 431 .
( 4 ) - همان ، ج 1 ، ص 348 ، رديف 219 .