طب پرداخت . حضرت در زمينه دانش كلام علاوه بر روايت برخى خطبههاى امير مؤمنان عليه السلام درباره توحيد و صفات خدا ، به تبيين دقيقترين مباحث كلامى مورد اختلاف بين شيعه و ساير مذاهب اسلامى پرداخت و در دو محور مهمّ اعتقادى ، يعنى توحيد و امامت كه در آن عصر معركه آراء بود ، با تكيه بر مبانى عقلى و نقلى ، ديدگاههاى اسلام را بيان كرد . « 1 » امام پنجم به تفسير قرآن اهتمام زياد داشت و روايات نقل شده از آن گرامى در تفسير آيات و شأن نزول آنها زينت بخش كتابهاى تفسيرى است . و بنابر نقل خود آن حضرت ، وى كتابى در تفسير نوشت كه زياد بن منذر راوى آن بوده است . « 2 » امام باقر عليه السلام در احاديث فراوانى به تشريح زندگى انبيا ، و چگونگى برخورد آنان با طاغوتهاى زمان خود و مشكلاتى كه در راه تبليغ رسالت الهى متحمل شدهاند ، پرداخته و در اين ميان سيره رسول اكرم صلى الله عليه و آله و جنگهاى آن حضرت را با تفصيل بيشتر بيان كرده است . كه مورخان مشهورى مانند ابن هشام ، واقدى ، طبرى ، بلاذرى و حلبى احاديث آن حضرت را در كتابهاى خود نقل كردهاند . گسترهء علوم باقيمانده از « باقر العلوم عليه السلام » در موضوعات و رشتههاى مختلف به حدى است كه دانشمندان و صاحبنظران در وصفش نوشتهاند : از هيچ يك از فرزندان امام حسن و امام حسين عليهما السلام به اندازه آنچه كه از امام باقر عليه السلام در علوم مختلف از تفسير ، كلام ، فقه و احكام و حلال و حرام بيان گرديده ، آشكار نشده است . « 3 »
تاريخ زندگى ائمه (ع) (فارسى) — صفحة 164
مساهمون: على رفيعى
ص١٦٤
امام باقر عليه السلام در دوران پربركت امامت خود موفق شد شاگردان زيادى را پرورش دهد . تعداد شاگردان آن حضرت در منابع رجالى مختلف ذكر شده است . شيخ طوسى
هامش
( 1 ) - ر . ك : حياة الامام محمد الباقر عليه السلام ، ج 1 ، صص 189 - 208 .
( 2 ) - ر . ك : اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 656 ؛ فهرست شيخ طوسى ، ص 146 .
( 3 ) - بحارالانوار ، ج 46 ، ص 294 ؛ مناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 195 .