امام سجّاد عليه السلام انسانى كامل و برگزيده حق و در همهء جهات اخلاقى ، عبادى و علمى به اوج كمال رسيده و نمونه مجسّم قرآن كريم و رسول امين صلى الله عليه و آله بود . در دوران سياه حكومت اموى كه ارزش‌هاى انسانى به‌فراموشى سپرده شده و مردم به جاى مشاهده زهد ، ساده‌زيستى ، تواضع ، نوع‌دوستى و رعيّت‌پرورى از زمامداران خود به‌عنوان خليفهء پيامبر صلى الله عليه و آله ، شاهد دنياطلبى ، اشرافيّت ، تجمل‌گرايى ، خودمحورى وظلم و ستمگرى آنان بودند ، آن امام همام چون خورشيدى فروزنده درخشيد و وجودش مجمع همهء فضائل و ارزش‌هاى فراموش شده گشت ؛ چندان‌كه دوست و دشمن را به‌تحسين واداشت . جاحظ از دانشمندان بزرگ اهل سنّت در قرن سوّم هجرى در وصف آن حضرت مىنويسد : اما على بن حسين ، درباره او نظر خارجى را چون شيعه ، شيعه را چون معتزلى ، معتزلى را چون عامى و عامى را چون خاص ديدم و كسى را نديدم كه در فضيلت او يا مقدّم بودنش بر ديگران ترديدى داشته باشد . « 1 » محمد بن طلحه شافعى درباره امام مىنويسد : او ، زينت عبادت كنندگان ، پيشواى زاهدان ، سرور پرهيزكاران و امام مؤمنان است . سيره‌اش گواه آن است كه وى فرزند صالح رسول خدا صلى الله عليه و آله و سيمايش بيانگر قرب او نزد پروردگار است . . . . « 2 » فزونى عبادت و نيايش امام چهارم در پيشگاه خداوند به حدى بود كه آن حضرت سرور و زينت‌بخش عبادت كنندگان ( سيّد العابدين ، زين العابدين ) و بسيار سجده كننده ( سجّاد ) لقب يافت . وى در پيشگاه حق به قدرى پيشانى بر خاك مىساييد كه مواضع سجده‌اش پينه مىبست و هر سال دو بار و هر بار پنج عدد از پينه‌ها را مىبريد ؛ از اين رو به آن حضرت « ذو الثّفنات » مىگفتند . « 3 »