از ديگر ويژگيهاى اين دوره بروز يك سلسله رويدادهاى طبيعى از قبيل : سقوط سنگهاى آسمانى ، زلزله ، بادهاى مسموم و كشنده بود كه همزمان با اوجگيرى جنايات و عيّاشيهاى حاكمان جور ، بويژه متوكّل عبّاسى - اين جرثومهء جنايت و ستمگرى - در نقاط مختلفى از كشور پهناور اسلامى روى داد . بر اثر بارش زياد و جارى شدن سيل در موصل به سال 232 حدود يكصدهزار نفر جان خود را از دست دادند . « 1 » در سال 241 هجرى شهابهاى آسمانى بسوى زمين فرود آمدند و اين پديده از آغاز شب تا طلوع فجر ادامه داشت . « 2 » و نيز در همين سال چارپايان بر اثر ابتلاى به بيمارى از بين رفتند . « 3 » مردم ناحيهء « تنّيس » صداى هولانگيزى شنيدند كه بر اثر آن بسيارى جان خود را از دست دادند . اين صيحهء مهيب ، مدتى ادامه داشت . « 4 » زمين لرزههاى شديد و پى در پى در نقاط مختلف قلمرو اسلامى مانند دامغان ، نيشابور و ديگر شهرهاى خراسان ، و نيز بلاد مغرب ، مصر و شام ، واقع شد كه بر اثر آن خانهها ، دژها و پلهاى زيادى ويران گشت و افراد بىشمارى به كام مرگ فرو رفتند . « 5 » در جريان اين زلزلهها صداى مهيب و ترسناكى شنيده مىشد كه وصفناشدنى بود . صاعقهء آسمانى كوه « اقْرَع » را در انطاكيه دو نيم كرد و آن را به دريا افكند . در پى سقوط كوه ، دريا طغيان كرد و از لابهلاى امواج آن ، بخار و دود سياه بدبويى برخاست ؛ بگونهاى كه ظلمت و تعفّن فضا را گرفت . نهرى نيز - كه در يك فرسخى شهر قرار داشت - بكلّى فرو رفت و كسى از سرنوشت آن آگاه نشد . « 6 » مردم فارس بگونهاى ديگر دچار مصيبت شدند . نور تابندهاى از ناحيهء قلزم ( درياى سرخ ) برخاست و بدين منطقه كشيده شد و راه نفس كشيدن را بر مردم بست . بر اثر آن
تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 87
مساهمون: على رفيعى
ص٨٧
هامش
( 1 ) - كامل ، ج 7 ، ص 35 .
( 2 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 491 .
( 3 ) - تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 201 .
( 4 ) - همان ، ص 212 .
( 5 ) - براى آگاهى بيشتر از اين زمين لرزهها و تلفات و خسارات ناشى از آنها رجوع كنيد به تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 207 ، و تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 491 .
( 6 ) - تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 212 .