نشسته و برايش آواز مىخواند . معتصم رو به من كرد و گفت : چگونه مىبينى ؟ گفتم : اى اميرمؤمنان ! مىبينم كه با لطافت و زيركى خاصى دلها را تسخير و با نرمى ، آدمى را مفتون خويش مىسازد ، از سخنى فارغ نمىشود مگر آنكه دلنشينتر از آن را جايگزين مىسازد ، در تارهاى صوت او گويى رشتههاى زر نهفته است ، زيباتر از رشتههاى مرواريد كه بر گردن آويخته مىشود . معتصم گفت : اين سخنان و توصيفهاى تو از او و آوازش زيباتر و دلنشينتر است . « 1 » معتصم براى رونق بيشتر دادن به مجلس بزم خود و جذب آوازده خوانان و رقاصان بيشتر ، بيتالمال مسلمانان را سخاوتمندانه به جيب اين اراذل و اوباش سرازير مىكرد . وى به وزيرش « فضل بن مروان » دستور داد آوازده خوانان و دلقكان را از مواهب ملوكانه بهرهمند سازد ، و چون فهميد « فضل » حاضر به انجام خواستهء او نيست ، بر وى خشم گرفت و با سعايتِ دلقكِ دربار « ابراهيم » - كه از پرداختن مزد دلقكىاش توسط « فضل » به معتصم شكايت برده بود - وزير خود را از كار بر كنار كرد . « 2 » ديگر خلفاى معاصر امام هادى عليه السلام نيز در اين جهت دست كمى از معتصم نداشتند و دربار آنان مركز فساد ، فحشاء و مجمع آوازه خوانان و رقاصان بود . براى متوكّل تنها از سوى « عبيداللَّه بن طاهر » يك بار چهارصد عدد كنيز از نژادهاى مختلف هديه فرستاده شد . « 3 » « سيوطى » مىنويسد : متوكّل غرق در شهوات و بادهگسارى بود . وى در حرمسراى خود چهارهزار كنيز داشت كه با همهء آنها آميزش كرده بود . « 4 » كار وقاحت و لااباليگرى متوكّل به جايى رسيد كه حتّى امام هادى عليه السلام را به مجلس بزم
تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 84
مساهمون: على رفيعى
ص٨٤
هامش
( 1 ) - تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 122 ؛ البداية و النهاية ، ج 10 ، ص 309 .
( 2 ) - همان ، ص 18 - 20 .
( 3 ) - نساء الخلفاء ، ص 92 ، پانوشت به نقل از : الف ليلة و ليلة . در تاريخ التمدن الاسلامى ، ج 5 ، ص 35 تعداد كنيزان اهدايى دويست نفر ذكر شده است .
( 4 ) - تاريخ الخلفاء ، ص 349 .