2 . گسترش فساد و عيّاشى در دستگاه خلافت
خوشگذرانى ، هوسرانى و شبنشينىهاى توأم با ميگسارى و آوازهخوانى از ويژگيهاى زمامداران دورهء دوّم عبّاسى است . در اين دوره به لحاظ فراغت خلفا از كارهاى ادارى و سياسى كشور ، دستگاه خلافت بيش از پيش به عيّاشى و بىبندوبارى روى آورد ، و خلفا و درباريان به جاى رسيدگى به كار مردم و ادارهء امور كشور ، وقت خود را به خوشگذرانى و بزمهاى آنچنانى مىگذراندند . اسحاق بن ابراهيم موصلى مىگويد : روزى معتصم مرا خواست . چون نزد او برآمدم ديدم جليقهاى رنگارنگ بر تن دارد و كمربندى زرّين بسته و كفش سرخى پوشيده است . به من گفت : اى اسحاق ! دوست دارى با من چوگان بازى كنى ؟ برو لباسهايى مانند لباسهاى من بر تن كن . من عذر خواستم ، امّا او نپذيرفت . لباسهايى همچون لباسهاى او پوشيدم ، سپس بر اسب زرنگارى سوار شد و با هم وارد ميدان چوگان شديم . « 2 » و نيز مىگويد : روزى نزد معتصم رفتم ، ديدم « قينه » كه سخت مورد علاقهء او بود در كنارش