لَوْ لا مَنْ يَبْقى بَعْدَ غَيْبَةِ قائِمِنا مِنَ الْعُلَماءِ الدّاعينَ الَيْهِ ، وَ الدّالّينَ عَلَيْهِ ، وَ الذّابّينَ عَنْ دينِهِ بِحُجَجِ اللَّهِ ، وَ الْمُنْقِذينَ لِضُعَفاءِ عِبادِاللَّهِ مِنْ شِباكِ ابْليسَ وَ مَرَدَتِهِ وَ مِنْ فَخاخِ النَّواصِبِ ، لَما بَقِىَ احَدٌ الَّا ارْتَدَّ عَنْ دينِ اللَّهِ ، وَ لكِنَّهُمْ يُمْسِكوُنَ ازِمَّةَ قُلوُبِ ضُعَفاءِ الشّيعَةِ ، كَما يُمْسِكُ صاحِبُ السَّفينَةِ سُكّانَها ، اوُلئِكَ هُمُ الْافْضَلوُنَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ . » « 1 » اگر پس از غيبت امام قائم ما ، دانشمندان و عالمان دينى نبودند كه مردم را به او دعوت ، و بسوى آن حضرت دلالت و راهنمايى ، و با دلائل و براهين از دين وى دفاع كنند ، و بندگان ضعيف خدا را از دامهاى ابليس و پيروانش و نيز دامهاى ناصبيان ( و دشمنان اهل بيت عليه السلام ) نجات دهند ، هر آينه كسى نمىماند مگر آن كه از دين خدا بيرون مىرفت ؛ و ليكن آن دانشمندان ، زمام دلهاى شيعيان ناتوان را به دست مىگيرند ، آنسان كه ناخداى كشتى ، سكّان « 2 » كشتى را به دست مىگيرد و آنان در نزد خداى بزرگ ، برترين افرادند . پيشواى دهم عليه السلام در اين سخن گهربار ، نكات بسيار ارزندهاى را بيان كرده است ، از جمله : 1 . يكى از وظايف و رسالتهاى مهمّ عالمان دينى در عصر غيبت ، فراخوانى و راهنمايى مردم به جانب امام زمان ( عج ) است ؛ چرا كه در اين دوران تنها حجّت خدا در روى زمين و تنها واسطهء ميان خلق و خالق ، اوست و بيگانگى انسان با مقام ولايت به معناى بيگانگى او با خدا و آيين اسلام است . 2 . رسالت مهمّ ديگر دانشمندان در اين زمان ، دفاع از دين و شتافتن به كمك شيعيان ضعيف و ناتوان و رهايى ايشان از دامهاى شياطين جنّ و انس است . 3 . امام عليه السلام پس از بيان وظيفهء عالمان در ارتباط با « امامت » ، « ديانت » و « امّت » به نقش حياتى و تعيين كنندهء آنان در ديندارى مردم اشاره كرده و آن را به نقش ناخداى كشتى در
تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 61
مساهمون: على رفيعى
ص٦١
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 2 ، ص 6 .
( 2 ) - سكّان كشتى ، آلتى چوبى يا فلزى است كه در يكى از دو انتهاى كشتى تعبيه مىكنند و با حركت آن ، سمت حركتكشتى را تغيير مىدهند ( فرهنگ معين ، واژهء سكّان ) .