اعترافهاى دانشمندان
پيش از بيان پارهاى از ابعاد شخصيّت معنوى امام هادى عليه السلام نمونه هايى از اعترافات صاحبنظران و دانشمندان شيعه و سنّى را در اين باره يادآور مىشويم .
1 . شيعيان
الف - محمّد بن على بن شهرآشوب : امام هادى عليه السلام خوشخوترين و راستگوترين افراد بود . كسى كه او را از نزديك مىديد مليحترين افراد را ديده بود . و اگر وصفش را از دور مىشنيد ، اوصاف كاملترين فرد را شنيده بود . كسى كه در محضرش خاموش مىنشست هيبتِ شكوه حضرتش او را فرا مىگرفت و هر گاه لب به سخن مىگشود عظمتش بر وى مستولى مىگشت . او از دودمان رسالت و امامت ، و پايگاه وصيّت و خلافت بود ؛ شاخسارى دلگشا از درخت پر شاخ و برگ نبوّت و ميوهء سرسبد و دلچسب درخت رسالت . « 1 » ب - قطب الدّين راوندى : همهء ويژگيهاى امامت ، كمال فضل و دانش و خصلتهاى نيكو در وجود امام على بن محمّد هادى عليه السلام جمع و تمام خُلق و خوى او همچون اخلاق نياكانش خارقالعاده بود . . . . اگر بخواهيم خصال نيكويش را ذكر كنيم ، اين نوشتار به درازا مىكشد . « 2 »
2 - سنيّان
الف - ابن صبّاغ مالكى ، به نقل از بعضى دانشمندان :
فضيلت ابوالحسن على بن محمّد هادى عليه السلام چترهايش را بر پهنهء زمين گسترده
هامش
( 1 ) - مناقب ، ج 4 ، ص 401 .
( 2 ) - الخرايج و الجرايح ، ص 149 .