معتصم ، نخستين خليفهء معاصر امام هادى عليه السلام است كه تا سال 227 هجرى قمرى بر جامعهء اسلامى حكومت كرد . بنابراين پيشواى دهم عليه السلام مدّت هفت سال آغاز امامت خود ، معاصر اين خليفه بود . در تاريخ زندگى امام جواد عليه السلام به اختصار پاره‌اى از ويژگيهاى اخلاقى و اعتقادى و نيز اقدامات او را ذكر كرديم . در اين دوره به اين بسنده مىكنيم كه وى بر خلاف برادرش مأمون از دانش و فرهنگ بىبهره و روحيّهء خشونت و درنده خويى بر او حاكم بود ؛ از اين رو تنها را حلّ برخورد با مخالفان و از ميان برداشتن آنان را شمشير و توسّل به زور مىدانست ، و در اين راستا حتّى به نزديكان و بستگان خود از قبيل برادرزاده‌اش عباس بن مأمون و نيز دولتمردان و استواركنندگان پايه‌هاى حكومتش همچون فضل بن مروان « 1 » و افشين تركى رحم نكرد . روحيّهء خشونت و نظاميگرى معتصم او را بر آن داشت تا ارتش تازه تأسيس خود را به انواع سلاحهاى جنگى و ابزار نظامى مجهّز كند تا جايى كه در وصفش نوشته‌اند : « تجهيزات نظامى و ابزار جنگى و نيز ( اسبان و ) چارپايانى كه معتصم در اختيار داشت هيچ فرد ديگرى نداشت . » « 2 » معتصم در پرتو برخوردارى از ارتشى انبوه و مجهّز در لشكركشيهايى كه عليه مخالفان داشت به پيروزيهاى چشمگيرى دست يافت . از لشكركشيهاى مهمّ دوران حكومت او لشكركشى به « عَمُوريّه » از شهرهاى روم است كه در سال 223 انجام گرفت و منجر به فتح آن و كشته و اسير شدن عدّهء زيادى از اهالى آن و دستيابى به اموال و غنائم فراوانى گرديد . « 3 » در پى اين لشكركشيها و نيز اجحافهايى كه مسؤولان خراج و ماليات نسبت به مردم روا