دوران امامت پيشواى دهم عليه السلام همزمان با حكومت شش نفر از خلفاى عبّاسى به نامهاى معتصم ، واثق ، متوكّل ، منتصر ، مستعين و معتزّ بود . شناخت خلفاى عبّاسى و تبيين شرح حال و زندگى آنان - صرف‌نظر از اهداف موردنظر - جز تضييع وقت نتيجه‌اى ندارد ؛ چرا كه در پروندهء آنان جز عيّاشى و جنايت چيزى به چشم نمىخورد . آنان سياه‌چهرگان و تاريك دلانى بودند كه با استفاده از ظلمت شب و خلاء خورشيد عالمتاب امامت در جامعهء اسلامى در مقام زمامدارى ، بر مسند خلافت تكيه زدند و روى تاريخ را سياه كردند و به حق ، مصداق بارز اين آيهء شريفه بودند : « وَ يَوْمَ الْبِيامَةِ تَرَى الَّذينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجوُهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فى جَهَنَّمَ مَثْوَىً لِلْمُتَكَبِّرينَ . » « 1 » و روز قيامت كسانى را كه بر خدا دروغ بستند مىبينى كه صورتهايشان سياه است ؛ آيا در جهنّم جايگاهى براى متكبّران نيست ؟ ! آنچه ما را ناگزير از شناخت و معرفى اجمالى زندگى و فعّاليّتهاى اين ستم‌پيشگان دنيا و روسياهان آخرت كرده قرار گرفتن غاصبانهء آنان در مسند خلافت اسلامى و ستيز با مكتب و جبههء امامت به پيشواى امام هادى عليه السلام است . ما براى آن كه بتوانيم تصوير درستى از زندگى امام هادى عليه السلام و تلاشها و موضعگيريهاى آن حضرت در ابعاد مختلف ارائه دهيم بايد بدانيم آن گرامى در چه شرايط سياسى مىزيسته و با چه طاغوتهايى درگير بوده است . پرداختن به زندگى خلفاى معاصر امام عليه السلام در اين حدّ لازم است .