مختلف كشور اسلامى است ، و عامل آن بر سر كار آمدن حكومت نظاميان ترك و نيز خلفاى ستمگر و جنايت پيشهاى همچون متوكّل بود .
شعار علويان در اين نهضتها « الرّضا من آل محمّد » بود . آنان با طرح اين شعار هر چند براى رهبرى نهضت ، فرد خاصّى را معرّفى نمىكردند ، چون اين كار موجب حسّاس شدن دستگاه خلافت نسبت به او مىشد ؛ ولى در عمل ، نهضت خود را به سمت پذيرش رهبرى شايستهترين عنصر اين خاندان كه در آن عصر در وجود امام هادى عليه السلام خلاصه مىشد ، جهت مىدادند .
اين دوره از تاريخ اسلام شاهد حدود بيست جنبش و نهضت از سوى علويان است كه از آن جمله مىتوان از نهضت محمّد بن قاسم ، محمّد بن صالح ، يحيى بن عمر ، حسن بن زيد ، حسين بن محمّد و اسماعيل بن يوسف نام برد .
اين مبارزان علوى در جاى قلمرو اسلامى از مرو و طالقان و طبرستان گرفته تا رى ، همدان ، كوفه ، مدينه و مكّه ، عليه ستمگران عبّاسى پرچم قيام بر افراشتند و مردم را به كتاب خدا و سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله فرا خواندند ، و اين اساسىترين وجه تمايز اين نهضتهاى حقطلبانه و آزاديخواهانه با آشوبها و شورشهايى بود كه از سوى غيرعلويان در نقاط مختلف رخ مىداد و جز هرج و مرج و نا امنى و وارد آمدن خسارت جانى و مالى فراوان به مردم نتيجهاى نداشت .
پرسش
1 . علّت گسترش قيامهاى علويان در دوران امامت امام هادى عليه السلام چه بود ؟
2 . علويان در قيامهاى خود چه شعارى را مطرح مىكردند ؟ چرا ؟
3 . نهضت محمّد بن صالح چگونه و توسط چه كسى دچار شكست شد ؟
4 . يحيى بن عمر ، هدف خود از قيام را چه چيزى عنوان كرد ؟
5 . ميان نهضتهاى علويان و شورشهاى غيرعلويان در دوران امامت امام هادى عليه السلام چه
تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 109
مساهمون: على رفيعى
ص١٠٩