بين نيروهاى حكومتى و يحيى جنگ سختى در گرفت . عباسيان ، نخست از انقلابيّون شكست خوردند ؛ ولى با رسيدن نيروى كمكى براى آنان ، يحيى به شهادت رسيد ، تعدادى از نيروهايش اسير و بقيّه كشته يا متوارى گشتند . شهادت يحيى در ميان مردم كوفه و هواداران وى در بغداد موجى از تأثّر و اندوه ايجاد كرد . مردم بغداد ابتدا شهادت او را باور نمىكردند و با صداى بلند فرياد مىزدند : او كشته نشده و فرار نكرده ، بلكه سر به بيابان نهاده است . ولى وقتى سرِ بريدهء او را وارد بغداد كردند مردم يقين كردند كه او به شهادت رسيده است . « 1 » شاعران آزاده و مبارزى كه در اين دوران مىزيستند در رثاى يحيى و عظمت نهضت او و نيز دربارهء جنايات حكومت عباسيان ، اشعار زيادى سرودند ، كه ابوالفرج اصفهانى بعضى از آنها را آورده است . « 2 » براى نمونه چند شعر « ابن رومى » را از ميان قصيدهء مفصّلى كه در رثاى يحيى سروده است ذكر مىكنيم .
تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — صفحة 104
مساهمون: على رفيعى
ص١٠٤
امامَكَ فَانْظُرْ اىَّ نَهْجَيْكَ تَنْهَجُ * طَريقانِ شَتّى : مُسْتَقيمٌ وَ اعْوَجُ
الا ايُّهذَ النّاسُ طالَ ضَريرُكُمْ * بِآلِ رَسوُلِ اللَّهِ ، فَاخْشَوْا ، اوِارْتَجوُا
ابَعْدَ الْمُكَنّى بِالْحُسَيْنِ شَهيدِكُمْ * تُضاءُ مَصابيحُ السَّماءِ فَتُسْرَجُ
لَنا وَ عَلَيْنا ، لا عَلَيْهِ وَ لا لَهُ * تُسَجْسِجُ اشْرابُ الدُّموُعِ وَ تَنْشَجُ
وَ كَيْفَ نَبْكى فائَزاً عِنْدَ رَبِّهِ * لَهُ فى جِنانِ الْخُلْدِ عَيْشٌ مُخَرْفَجُ
وَ كُنّا نُرَجّيهِ لِكَشْفِ عَمايَةٍ * بَامْثالِهِ ، امْثالُها تَتَبَلَّجُ « 3 »
- در پيش روى تو دو راه راست و كج وجود دارد . اينكه بنگر كه رهرو كدامين راه هستى .
- هان اى مردم ! براستى كه زيان شما نسبت به خاندان رسول خدا صلى الله عليه و آله بسيار شد ؛ پس از خدا بترسيد ، يا آمادهء عذاب او باشيد .
هامش
( 1 ) - ر . ك : مقاتل الطالبيين ، ص 420 - 422 .
( 2 ) - براى آگاهى بيشتر از اين اشعار به مقاتل الطالبيين ، ص 430 - 434 رجوع كنيد .
( 3 ) - همان ، ص 424 - 425 .