خلاصه
بعضى از ابعاد اخلاق اجتماعى امام رضا ( ع ) در برخورد با مخالفان فكرى و سياسى خاندان پيامبر ( ص ) عبارت است از :
1 - موضعگيرى در برابر بستگان فاسد : امام ( ع ) خلاف و انحراف بستگان خود در مسائل اعتقادى و سياسى را به آنان تذكر مىداد و در صورت بىتوجهى ، آنان را طرد مىكرد تا كارهاى خلاف ايشان به حساب امام ( ع ) گذاشته نشود . به عنوان نمونه مىتوان تذكرات ، انتقادات و موضعگيريهاى آن حضرت را در برابر برادرش زيد و برادر زادهاش محمد بن جعفر نام برد كه در درس به مواردى از اين برخوردها اشاره شده است .
2 - بىاعتنايى نسبت به مستكبران : امام رضا ( ع ) به همان مقدارى كه نسبت به مستضعفان و زيردستان مهربان و متواضع بود ، در رويارويى با مستكبران و طاغوتهاى زمان خود ، بىاعتنايى مىكرد كه برخورد تحقيرآميز آن حضرت با فضلبن سهل ، وزير مأمون ، شاهد گوياى اين سيرهء امام ( ع ) است .
3 - برخورد منطقى : حضرت رضا ( ع ) از طريق برخوردهاى منطقى و اخلاقى كه با افراد مختلف و پيروان مذاهب گوناگون داشت ، بسيارى از آنها را هدايت و حتّى عناصر لجوجى مثل خوارج را در برابر حق ، خاضع و رام كرد .
پرسش
1 - امام رضا ( ع ) با بستگان فاسد و منحرف خود چه برخوردى داشت ؟
2 - زيد بن موسى و محمّد بن جعفر چه فساد و انحرافى داشتند ؟
3 - برخوردها و موضعگيريهاى امام رضا ( ع ) در برابر زيد بن موسى را به اختصار بيانكنيد .
4 - برخورد امام رضا ( ع ) با مستكبران چگونه بود ؟ يك نمونه را ذكر كنيد .
5 - برخوردهاى منطقى و اخلاقى پيشواى هشتم ( ع ) چه نقشى در هدايت افراد مخالف خطّ امامت داشت ؟
تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 53
مساهمون: على رفيعى
ص٥٣